พ่อครับ !! ผมขอยืมเงินสองร้อยครับ

" พ่อครับ ขอยืมตังค์หน่อย "เสร็จจากงาน ถึงบ้านเกือบสามทุ่มเข้าไปแล้ว เขาเดินเข้าบ้านที่ดูเงียบเหงา เนื่องจาก ภรรยาเสียชีวิตไปเมื่อปีกลายทิ้งลูกชายคนเดียวไว้ กับเขาให้หา เลี้ยงลูกตามลำพังดีว่าเจ้าหนูน้อยพอจะช่วยตัวเองได้บ้างอาหารก็กิน อาหารปิ่นโต ที่ผูกประจำ หากินเองได้ทำให้ ไม่เป็นภาระมากมาย นักเข้ามาในบ้าน เหงื่ออาบแก้มยังไม่ทันได้พัก ผู้เป็นพ่อเห็นหน้าลูกชายวัยซน ที่รอรับเอ่ยปาก ทัก" พ่อครับวันนี้ทำงานเหนื่อยมั้ยครับ "" เหนื่อยสิ ลูกแล้ววันนี้ทำการบ้านเสร็จ แล้วเหรอ "ผู้เป็นพ่อตอบเนือยๆ พร้อมกับ ถาม ต่อ ด้วยความเคยชิน" เสร็จหมดแล้วครับ คือ ผม มีเรื่องบางอย่างอยากจะถามพ่อน่ะ พ่อว่างหรือยังครับ "ลูกชายตัวน้อย ถาม ต่อ''เดี๋ยวพ่อจะไปอาบน้ำ หาข้าวกินข้าวซัก หน่อยแล้วคงจะเข้านอนวันนี้เหนื่อย เหลือเกิว่าแต่แก จะถามอะไรพ่อเหรอ "ผู้เป็นพ่อ ถามด้วยน้ำเสียงอ่อนล้า" คือผมอยากรู้ ว่า พ่อทำงานได้ ค่าจ้างวันละเท่าไรครับ "ลูกชาย ถามด้วยน้ำ เสียงใสซื่อเค้าหันมามองหน้าลูกชาย พร้อมกับ ขมวดคิ้วด้วย ความสงสัยแล้วผู้เป็นพ่อ แต่ก็ตอบไปว่า" วัน ล่ะ สี่ร้อย "" งั้นผม ขอยืม ตังค์ พ่อ ซักสองร้อยได้ มั้ยครับ "ลูกชายตัวน้อยเอ่ยปากด้วยสายตาวิงวอน" หา แกว่าไง นะ "ผู้เป็น พ่อ ขึ้นเสียงด้วยอารมณ์ฃก่อนที่จะ หันมา พูดกับ ลูกชายด้วยเสียงเข้มขึ้น กว่าเดิม" นี่ฟังนะ แกคิดว่า เงินทอง หาได้ง่ายๆ เหรอ กว่าพ่อจะได้เงิน สี่ร้อย บาทต้องทำงานเหนื่อยตั้งแต่เช้ายันค่ำแต่พอกลับมาถึงบ้านเจอแกรอขอยืมเงินพ่อง่ายๆแบบนี้นี่นะแกลองไปคิดดูให้ดี สิว่าแกทำประโยชน์อะไรให้พ่อบ้างพ่อถึงจะต้องให้ เงินสองร้อยนี่ให้แก ยืม "เด็กชายยืนนิ่ง มองหน้าพ่อ ไม่มีเสียงหลุดออก จาก ปากแต่น้ำตาไหลซึม ลงอาบร่องแก้มทั้ง สองข้างก่อนที่จะหัน หลังเดินกลับห้อง ตัวเอง อย่างซึมเซาหลังจากอาบน้ำเสร็จ แวะเข้าครัว หาข้าวปลากินเรียบร้อยเขาหยิบบุหรี่ขึ้นมาจุดสูบ เดินไป ที่ ระเบียง ความรู้สึกเคร่งเครียดที่ได้ รับมาจากงานนอกบ้าน เริ่มผ่อนคลาย คิดไป ถึงอดีตที่ผ่านและงานที่ทำมาทั้งวันแล้วก็ ย้อน กลับคิดไปถึงลูกชายตัวน้อยลูกเป็นเด็กดีไม่เคยเกเร ไม่ เคยเอ่ยปากขอเงิน เพิ่มนอกจากเงินค่าขนม ที่เขาให้ประจำวันเท่านั้น แต่วันนี้ทำไม ถึงเอ่ยปากยืมเงินเมื่อสักครู่เขา เหนื่อยเกินไป หรือเครียดเกินไปหรือป่าวถึงได้ใช้อารมณ์กับ ลูกไปอย่างนั้น เมื่อได้คิด เขาดับ บุหรี่แล้วเดินไปที่ห้องลูกชายไฟในห้องนอนดับแล้วเมื่อเปิดประตูเข้าไปเอื้อม มือเปิดไฟในห้อง หนูน้อยนอนตะแคงหน้าตายังคงลืมจ้องมองมาที่ประตูแก้มที่แนบกับหมอน ชุ่มด้วย น้ำตาพร้อมเสียงสะอื้นเบาๆอยู่คน เดียวเขาเดิน ไปนั่งที่ขอบเตียงมือลูบผม ลูกชายเบาๆ พร้อมกับเอ่ยปากด้วยน้ำเสียงเครือ จุกคอ" พ่อขอโทษนะลูก เมื่อกี้ พ่อเหนื่อยมามากเลยใช้อารมณ์ กับลูกมากไปหน่อยจริงๆตะกี้พ่อไม่ได้ถามลูกด้วยซ้ำว่า ลูกอยากยืม เงินพ่อไปทำไมลูกอาจจะมีเหตุจำเป็นที่จะ ต้องใช้เงินก็ได้ เงินแม้ว่าจะหาได้ลำบากไม่ได้ได้มา ง่ายๆ แต่ถ้าลูกมีเหตุผลเพียงพอ พ่ออาจจะให้ยืม ก้อ ได้ เพราะว่า ลูกน่ะสำคัญสำหรับพ่อเหนือ สิ่งอื่นใด และพ่อรักลูกจ้ะ "" ว่าแต่ ไหน ลูกลองบอกพ่อสิว่า ลูกอยากยืม เงินสองร้อยไปทำ อะไร "ผู้เป็นพ่อถามลูกชายที่มองหน้าพ่อนิ่ง ด้วยน้ำเสียงปราณี เต็มเปี่ยมด้วยความ รักลูกชายตัวน้อย ส่งเสียงสะอื้นจากลำคอ" พ่อครับ ตั้งแต่แม่ ตาย ผมเห็นพ่อต้องทำงานหนักเพื่อหาเงินทุกวัน จนไม่ได้พัก ไม่ได้อยู่กับผม เลย เราแทบไม่มีเวลาได้อยู่ด้วย กันผมเลย ค่อยๆเก็บค่าขนมของผมไว้ ตลอดมาจนถึงตอนนี้ผมเก็บได้สองร้อยบาทแล้ว แต่พอผมรู้จากพ่อ ว่าพ่อทำงานได้ ค่าจ้างวันล่ะสี่ร้อยผม จึงอยากยืมพ่อเพิ่มอีกสองร้อยให้เป็นสี่ร้อยเพื่อจะได้ใช้เป็นค่าจ้างให้พ่อได้พักได้อยู่กับผม ซักวันนึง ครับ "เงินทอง อาจจะจำ เป็น ต่อการดำรงชีวิตแต่ ครอบครัว ยังคงต้องการ ความรัก ความ อบอุ่น และเวลาที่มีให้ แก่กัน" อย่าห่วงงานจนลืม ครอบ ครัว และ คนที่คุณ รัก ''
จาก....http://www.muslimtsu.com/2008/index.php

นิทานสอนใจ

นักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จคนหนึ่งเริ่มแก่ตัวลง 
และต้องการหาคนมาสืบทอดธุรกิจ แทนที่เขาจะเลือกผู้อำนวยการ หรือ ลูกของเขา
เขาตัดสินใจที่จะทำบางอย่างที่แตกต่างออกไป 
เขาเรียกนักบริหารหนุ่มๆ ในบริษัทของเขามารวมกัน และพูดว่า 
" ถึงเวลาที่ฉันจะวางมือ และเลือกคนที่จะเป็น CEO คนใหม่แล้วล่ะ
และฉันก็จะตัดสินใจเลือกคนหนึ่งในพวกคุณเนี่ยะแหละ 

พวกหนุ่มต่างรู้สึกช็อกกันใหญ่ เขาพูดต่ออีกว่า 
วันนี้ผมจะให้เมล็ดพืชแก่พวกคุณคนละเมล็ดเป็นเมล็ดพิเศษ
คุณต้องดูแลและรดน้ำ นับจากวันนี้ไปอีก 1 ปี 

กลับมา และผมจะตัดสินจากต้นไม้ที่เจริญเติบขึ้นที่พวกคุณนำมาให้ผม
คนที่ผมเลือกจะได้เป็น CEO คนต่อไป "

นักบริหารหนุ่มคนหนึ่ง ชื่อ จิม
เขาเป็นหนึ่งในหนุ่มๆ ที่ได้รับการคัดเลือกในวันนั้น
เขาได้รับมาเมล็ดพืชพิเศษมา 1 เมล็ด
และกลับบ้านด้วยความตื่นเต้น เขาบอกภรรยา และช่วยกันเตรียมกระถาง
ดิน และปุ๋ย เพื่อเตรียมปลูกต้นไม้
พวกเขาดูแลรดน้ำมาตลอด

ผ่านไปสามสัปดาห์
พวกนักธุรกิจหนุ่มคนอื่น ได้พูดคุยกันเกี่ยวกับเมล็ดพื่ชที่เขาได้รับ 
และเริ่มเจริญเติบโต
แต่จิมก็เฝ้าดูทุกวัน แต่ก็ยังไม่มีต้นอะไรงอกออกมา

3 สับดาห์ ผ่านไป ... 
4 สับดาห์ ผ่านไป ... 
5 สับดาห์ ผ่านไป ...
ก็ยังไม่เห็นอะไรในกระถาง 

ตอนนี้หนุ่มๆ ได้พูดถึงต้นไม้กันอีกแล้ว 
แต่จิมไม่มีอะไรจะพูด เพราะเขาไม่เห็นต้นไม้ของเขา

เขาเริ่มรู้สึกว่าล้มเหลว 
ผ่านไป 6 เดือน ก็ยังไม่มีอะไรงอกขึ้นมา 
เขาเริ่มรู้สึกว่าเขาได้ทำลายเมล็ดนั้นไปซะแล้ว

ตอนนี้ทุกๆ คนมีต้นไม้ที่เติบโตขึ้น ยกเว้นจิมที่ไม่มี 
แต่เขาก็ไม่ได้พูดถึงเรื่องนี้กับเพื่อนร่วมงาน

เขาก็ยังเฝ้าดูแลรดน้ำมันมาตลอดเวลา

ผ่านไปครบ 1 ปี 
ทุกคนก็ได้นำต้นไม้ ไปให้ CEO ตัดสิน 
จิมพูดกับภรรยาว่า ผมจะไม่เอากระถางเปล่าๆ ใบนี้ไปแน่ 
ภรรยาบอกเขาว่า ให้พูดความจริงออกไป ว่ามันเป็นยังไง 
จิมรู้สึกว่าท้องปั่นป่วนไปหมด เป็นวินาทีที่เขารู้สึกอับอายที่สุดในชีวิต
แต่เขาก็คิดว่าภรรยาของเขาพูดถูก

ดังนั้นเขาจึงถือกระถางเปล่าๆ
เข้าไปในห้องทีได้นัดหมายกันไว้

เมื่อจิมมาถึง เขาแปลกใจมากว่า ทำไมต้นไม้ของคนอื่นถึงสวย และแข็งแรงกันหมดทุกคน 
เมื่อพวกเขาเห็นกระถางของจิม ส่วนใหญ่ก็จะหัวเราะเยาะ มี 2-3 คนเท่านั้นที่แสดงความเห็นใจ

เมื่อท่านประธานเข้ามาถึง เขาได้ทักทายทุกๆ คน แต่จิมก็แอบหลบอยู่ข้างหลัง 
โอ ทำไมต้นไม้ของพวกคุณถึงได้สวยกันเหลือเกิน
เอาละ หนึ่งในพวกคนจะได้เลื่อนเป็น CEO กันวันนี้แหละ 

แต่พอท่านประธานเห็นกระถางของจิมที่อยู่ข้างหลังห้อง 
เขาก็บอกให้ผู้อำนวยการฝ่ายการเงินเรียกจิมขึ้นมาข้างหน้า
จิมรู้สึกกระอักกระอ่วนอย่างบอกไม่ถูก เขาคิดว่าท่านประธานคงคิด
ว่าเขาล้มเหลว และเขาอาจจะถูกไล่ออก

เมื่อจิมเดินมาหน้าห้อง ท่านประธานก็ถามว่า เกิดอะไรขึ้นกับต้นไม้ของคุณ 
จิมก็เล่าเรื่องทั้งหมดให้ฟัง 
แล้วท่านประธานก็บอกให้ทุกคนนั่งลง ยกเว้นจิม
ท่านมองมาที่จิม และก็ประกาศว่า CEO คนต่อไปก็คือ ....... จิม

จิมแทบไม่เชื่อหูตัวเอง เพราะต้นไม้ของเขาก็ไม่มี 
เขาจะได้เป็น CEO ได้อย่างไร 
และท่านประธานก็พูดว่า เมื่อปีที่แล้ว ผมได้ให้เมล็ดพืชกับพวกคุณทุกคน 
ให้พวกคุณดูแล รดน้ำมันทุกๆ วัน แต่มันเป็นเมล็ดที่ต้มแล้ว

ดังนั้น มันจะงอกเป็นต้นไม้ได้อย่างไร พวกคุณทุกคนยกเว้นจิม นำต้นไม้ที่สวย งาม มาให้ผม นี่ก็แสดงว่า
เมื่อพวกคุณพบว่าเมล็ดมันไม่งอก พวกคุณก็เอาเมล็ดอื่นปลูกแทนน่ะสิ
จิมเป็นคนเดียวที่กล้ายอมรับความจริง และนำกระถางเปล่าพร้อมกับเมล็ดที่ผมให้ มาให้ผม 

ดังนั้น ผมจึงแต่งตั้ง จิม ให้เป็น CEO คนต่อไป 


คติธรรม ที่ได้
เมื่อคุณปลูกความซื่อสัตย์ คุณก็จะได้รับความไว้วางใจ
เมื่อคุณปลูกความดี คุณก็จะได้รับมิตรภาพ
เมื่อคุณปลูกความอ่อนน้อมถ่อมตน คุณก็จะได้รับความยิ่งใหญ่
เมื่อคุณปลูกความพากเพียร คุณก็จะได้รับความสำเร็จ
เมื่อคุณปลูกความพิจารณา คุณก็จะได้รับความละเอียดละออ
เมื่อคุณปลูกความทำงานหนัก คุณก็จะได้รับความสำเร็จ
เมื่อคุณปลูกการให้อภัย คุณก็จะได้รับการคืนดี
ดังนั้น ตรองดูซักนิด ว่า คุณจะปลูกอะไร คุณก็สามารถกำหนดสิ่งที่คุณจะได้รับได้

อ้างอิงจาก...http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=picmee&month=23-03-2008&group=12&gblog=4

ภาพสะท้อนการเมืองไทย "19 ก.ย. 51" ฤๅจะเป็น กระจกเงา "รัฐประหาร" 19 ก.ย. 49

ภาพสะท้อนการเมืองไทย "19 ก.ย. 51" ฤๅจะเป็น กระจกเงา "รัฐประหาร" 19 ก.ย. 49

"...สิ่งเหล่านี้จะพอเป็นเหตุผลและเป็นน้ำหนักให้ "ทหาร" ตัดสินใจปฏิวัติอีกครั้งหนึ่งหรือไม่ สิ่งเหล่านี้พอจะเป็นเงื่อนไขให้ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วย ออกมาผลักดันการปฏิวัติใดๆ หรือไม่ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นเงื่อนปมที่ "สมชาย" ที่แม้จะไม่ได้เป็นคนผูกโดยตรง แต่ก็จะต้องลงมาแก้ ลงมาล้างภาพต่างๆ ให้หมดสิ้นไป..."

เหตุการณ์รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 แม้จะช็อคความรู้สึกของคนทั้งประเทศไทย ซึ่งไม่มีคนคาดคิดว่า จะใช้วิธีโบราณอย่างการนำเอาทหารและรถถังออกมายึดอำนาจ จะเกิดขึ้นอีก ใน "พ.ศ." นี้ แต่สุดท้ายมันก็ได้เกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ภายใต้เหตุผลและเหตุการณ์เดิมๆ คือ การทุจริตคอร์รัปชั่นของรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง !! จากอารมณ์ความไม่พอใจนำไปสู่วงเสวนาอย่างเผ็ดร้อนในแวดวงของนักวิชาการและนักศึกษามหาวิทยาลัย ก่อนจะนำไปจุดประเด็น ขยายผล โดย สนธิ ลิ้มทองกุล ในเมืองไทยรายสัปดาห์ ปลายปี 2548 ต่อเนื่องถึงต้นปี 2549 มวลชนกลุ่ม "ต่อต้านระบอบทักษิณ" จึงรวมตัวกันติดอย่างรวดเร็ว จาก ในชื่อ "กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย" และหนึ่งในข้อโจมตีกล่าวหาที่ร้ายแรงที่สุดของกลุ่มพันธมิตรฯ คือข้อกังขาในความจงรักภักดีต่อระบอบกษัติย์ ของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น โดยผู้ที่ฉีกแผลให้ลึกและกว้างขึ้นคือ นายสนธิ ลิ้มทองกุล หนึ่งในแกนนำ ทำให้มวลชนส่วนหนึ่งเชื่อ ปักใจว่า "ทักษิณ" มุ่งล้าง "ระบอบเจ้า" ต่อมามีการปลุกระดมมวลชนให้เกิดการปะทะกันระหว่างฝ่ายพันธมิตรฯ กับฝ่ายสนับสนุนรัฐบาล โดยกำหนดนัดรวมพลใหญ่คือวันที่ 20 กันยายน 2549 จึงมีการคาดการณ์กันว่าหากเหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นจริงจะมีประชาชนได้รับบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก เลือดจะต้องนองแผ่นดินอีกครั้งหนึ่ง !! แต่แล้วทุกอย่างก็เป็นอันสะดุดหยุดลงจากข้อความว่า "โปรดฟังอีกครั้งหนึ่ง" และ "ขออภัยในความไม่สะดวก" เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2551 นำโดย "พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน ผู้บัญชาการทหารบก" ได้กระทำการปฏิวัติรัฐประหารในนาม "คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตรย์ทรงเป็นประมุข" (คปค.) ซึ่งนับจากวันนี้ก็ครบ 2 ปีพอดี !! พฤศจิกายน 2549 สองเดือนหลังจากรัฐประหาร คมช. ได้ออก "สมุดปกขาว" ชี้แจงสาเหตุของการก่อรัฐประหารยึดอำนาจโดยมีสาระสำคัญ ได้แก่ การทุจริตผลประโยชน์ทับซ้อน การใช้อำนาจในทางมิชอบ การละเมิดจริยธรรมคุณธรรมของผู้นำประเทศ การแทรกแซงระบบการตรวจสอบทางการเมืองตามรัฐธรรมนูญ ข้อผิดพลาดเชิงนโยบายที่นำไปสู่การละเมิดสิทธิเสรีภาพ และการบ่อนทำลายความสามัคคีของคนในชาติ อย่างไรก็ตาม บทวิเคราะห์จากหลายฝ่ายชี้ให้เห็นว่ายังมีสาเหตุอีกบางประการนอกเหนือจาก เหตุผลของ คมช. ที่นำมาสู่รัฐประหาร เช่น ความขัดแย้งทางอำนาจที่เห็นได้จากการโยกย้ายนายทหารประจำปี รวมไปถึงความขัดแย้งระหว่าง พ.ต.ท.ทักษิณ กับประธานองคมนตรี อย่างไรก็ตาม หลังการจากไปของคณะรัฐบาลเฉพาะกิจโดย พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี "ฟ้าประทาน" ของคณะปฎิวัติ ก็เข้าสู่ยุครัฐบาลประชาธิปไตยของ นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรี หลังการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2550 โดยมีพรรคพลังประชาชน (พปช.) เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล ร่วมกับอีก 6 พรรคการเมือง ซึ่งเกิดใหม่ภายพรรคหลังรัฐประหาร แต่การเข้ามาของนายสมัคร ผู้ซึ่งประกาศเต็มปากเต็มคำว่าเป็น "นอมินี" ให้พ.ต.ท.ทักษิณ พร้อมกับการลั่นวาจาว่าจะนิรโทษกรรมให้กับอดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยทั้ง 111 คน ยิ่งปลุกระดมความไม่พอใจเดิมๆ ให้กลับมาอีกครั้ง 25 เมษายน 2551 พันธมิตรฯ ประกาศฟื้นและรวมตัวชุมนุมใหญ่ขึ้นอีกครั้ง ต่อมา 25 พฤษภาคม 2551 นัดรวมตัวที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย คัดค้านการแก้ไขรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 ก่อนเคลื่อนขบวนไปทำเนียบรัฐบาล แต่ถูกสกัดกั้นไว้ก่อนได้ จึงได้ยึดสะพานมัฆวานรังสรรค์เป็นเวทีและฐานบัญชาการต่อต้านรัฐบาลตั้งแต่นั้นมา 26 สิงหาคม พ.ศ. 2551 กลุ่มพันธมิตรฯ บุกรุกเข้าไปในสถานีวิทยุและโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ช่อง NBT หรือ ช่อง 11 เดิม พร้อมๆ กับการที่สามารถบุกเข้าทำเนียบรัฐบาลได้เป็นครั้งแรกหลังจากพยายามมาหลายครั้ง ฐานที่มั่นถูกเปลี่ยนมือจากฝากรัฐบาล มาเป็นฝ่ายต่อต้าน และมีแนวโน้มว่าจะไม่ยอมคืนอีกด้วย 2 กันยายน 2551 เมื่อเวลา 03.00 น. เกิดเหตุการณ์ปะทะกันระหว่างกลุ่มพันธมิตฯ และกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ความรุนแรงคงไม่ต้องบรรยาย พื้นที่ข่าวของประเทศทั้งหมดได้รายงานถึงเหตุการณ์เหล่านั้นไปจนสิ้น เป็นผลให้ประชาชนได้รับบาดเจ็บ 40 ราย และมีผู้เสียชีวิตหนึ่งรายคือ "ณรงค์ศักดิ์ กรอบไธสง" คงไม่ต้องระบุว่าเป็นฝ่ายใดที่สูญเสีย เพราะเป็นประเทศไทยนั่นแหละที่สูญเสีย !! เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ นายสมัคร นายกรัฐมนตรี ตัดสินใจประกาศ พระราชกำหนดบริหารราชการสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นกฎหมายที่ "ทักษิณ" พยายามจะประกาศใช้เมื่อครั้งถูกยึดอำนาจ เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2549 แต่กระทำไม่สำเร็จ บอกเล่ากลับไปในช่วงการเมืองคลุกฝุ่น ทางฝ่าย "ทัพบู๊ท" เองก็ต้องยอมรับว่า พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก ที่เป็นเสมือนทายาทของ "บิ๊กบัง" มีความสนิทเป็นเนื้อเดียวกับฝ่ายการเมือง โดยเฉพาะนายสมัคร ชนิดที่เรียกว่าติดสอยห้อยตามไปต่างประเทศในทุกครา แม้กระทั่งการประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน นายสมัครยังวางใจ พร้อมมอบ "ดาบอาญา" ให้ "บิ๊กป๊อก" เชือดพันธมิตรฯ เรียกว่าภาพความสัมพันธ์ภายนอกนี้ อาจหลอกตาให้คนเชื่อได้ว่า "การปฎิวัติรัฐประหาร" จะไม่รีเทิร์น !! หากยังจำได้กับเงื่อนไขหนึ่งของ "คปค." ที่ระบุว่าเงื่อนไขการปฏิวัติคือการสกัดเหตุประชาชนปะทะกันในวันที่ 20 กันยายน 2551 แต่ภาพเหล่านี้เริ่มฉายกลับมาอีกครั้งเมื่อวันที่ 2 กันยายนที่ผ่านมา พูดถึงในแง่ของความจงรักภักดี นับว่านายสมัครแก้ปมด้อยนี้จากพ.ต.ท.ทักษิณ ได้เฉียบขาด การประกาศจัดงาน "116 วัน จากวันแม่ถึงวันพ่อ" สกัดข้อครหานี้ออกไปได้ พร้อมกับเกียรติประวัติทางครอบครัวที่เจ้าตัวยืนยันว่ารับใช้ราชวงศ์มาอย่างยาวนาน ทำให้ข้อค่อนคอนดังกล่าวตกไป อย่างไรก็ตาม วันอังคารที่ 9 กันยายน พลันเก้าอี้ของนายสมัครเป็นอันต้องกระเด็นตกไป เมื่อศาลรัฐธรรมนูญ ตัดสินให้นายสมัครสิ้นสุดการเป็นรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 267 ประกอบมาตรา 182 สืบเนื่องมาจากการเป็นพิธีกรในรายการ "ชิมไปบ่นไป" และ "ยกโขยง 6 โมงเช้า" ในฐานที่ไปรับจ้างทำงานให้กับบริษัทเอกชน โซ่ที่คล้องระหว่างรัฐบาลกับกองทัพ โดย "สมัคร" กับ "พล.อ.อนุพงษ์" หลุดออกจากกัน... 17 กันยายน 2551 สภาผู้แทนราษฎรโหวตเลือกนายกรัฐมนตรีใหม่ ได้ตัว "สมชาย วงศ์สวัสดิ์" พร้อมกับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2551 อย่างไรก็ตาม ทราบกันดีว่าเป็น "น้องเขย" พ.ต.ท.ทักษิณ แน่นอนว่าได้รับการปฏิเสธทันทีจากกลุ่มพันธมิตรฯ ขณะที่ฝ่ายทหารเอง ดูจากท่าทีในการแถลงการณ์ยกเลิกประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉินในวันที่ 14 กันยายน ก็อาจจะฉายภาพไม่ชัด แต่เมื่อฟังจากการเข้าไปไกล่เกลี่ยก่อนการเลือกตั้งนายสมชายนั้น มีการพูดกันว่า นายสมชายต้องโทรไปหาพล.อ.อนุพงษ์ด้วยตัวเองว่าทางพรรคฯ มีมติจะเสนอชื่อตน ซึ่งพล.อ.อนุพงษ์ก็ไมได้ขัดข้องอะไร เรียกได้ว่าพปช.มีความพยายามที่จะสกัดกั้นความไม่พอใจของฝ่ายทหาร ไม่ทำให้เกิดเงื่อนไขในการรัฐประหารซ้ำ อย่างไรก็ดี ภาพซ้อนต่างๆ ทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์ปะทะกันระหว่าง 2 ฝ่ายที่ขัดแย้ง ภาพของระบอบเก่าที่กลับมาครองอำนาจซ้ำ เนื่องจากสายสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นยิ่งระหว่าง "สมชาย" และ "ทักษิณ" หรือแม้แต่ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่น ซึ่งแม้ขณะนี้ภาพอาจจะยังไม่ชัดเท่าในอดีตแต่ก็มีเค้าลางพอให้ได้เห็น จากการโยกย้ายข้าราชการในกระทรวง และหน่วยงานกุมอำนาจทุนต่างๆ สิ่งเหล่านี้จะพอเป็นเหตุผลและเป็นน้ำหนักให้ "ทหาร" ตัดสินใจปฏิวัติอีกครั้งหนึ่งหรือไม่ สิ่งเหล่านี้พอจะเป็นเงื่อนไขให้ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วย ออกมาผลักดันการปฏิวัติใดๆ หรือไม่ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นเงื่อนปมที่ "สมชาย" ที่แม้จะไม่ได้เป็นคนผูกโดยตรง แต่ก็จะต้องลงมาแก้ ลงมาล้างภาพต่างๆ ให้หมดสิ้นไป ...ล้วนแล้วแต่เป็นปมที่ประชาชนอย่างเราๆ ต้องติดตามต่อไป ไม่ว่าผู้มีอำนาจใดจะกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง หวังว่าทุกอย่างจะกระทำไปด้วยความเห็นแก่ประชาชนและบ้านเมืองอย่างแท้จริง... ******************************************************** เรียบเรียงโดย ธนิตย์ ขาวเจริญ นักศึกษาปีที่ 4 คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม

อ้างอิงจาก....http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1221792390&grpid=04&catid=02

สิ่งที่เหลืออยู่...

สิ่งที่เหลืออยู่...

"มีแต่แพ้ คือต่างคนต่างแพ้ ผู้ที่เผชิญหน้าก็แพ้ ..."

มติชนออนไลน์ ขอน้อมอัญเชิญ พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงพระราชทานแก่ พล.อ.สุจินดา คราประยูร และพล.ต.จำลอง ศรีเมือง เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ.2535 ในเหตุการณ์ "พฤษภาทมิฬ" มาให้เตือนสติ "คนไทย" ได้ตระหนักและหยุดคิดกันอีกครั้ง หลังเหตุ 7 ตุลาคม 2551 "...ประเทศของเรา ไม่ใช่ประเทศของหนึ่งคนสองคน เป็นประเทศของทุกคน "เข้าหากัน ไม่เผชิญหน้ากัน แก้ไขปัญหา เพราะปัญหามีอยู่ "ที่เวลาเกิดจะใช้คำว่าบ้าเลือด เวลาคนมีการปฏิบัติรุนแรงมันลืมตัว ลงท้ายเขาไม่รู้ว่าตีกันเพราะอะไร แล้วก็จะแก้ปัญหาอะไร เพียงแต่ว่าจะต้องเอาชนะ แล้วก็ใครจะชนะ ไม่มีทาง อันตรายทั้งนั้น "มีแต่แพ้ คือต่างคนต่างแพ้ ผู้ที่เผชิญหน้าก็แพ้ แล้วที่แพ้ที่สุดก็คือประเทศชาติ ประชาชน... "แล้วก็จะมีประโยชน์อะไรที่จะทะนงตัวว่าชนะ เวลาอยู่บนกองซากปรักหักพัง..."


อ้างอิงจาก....http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1223452143&grpid=01&catid=02

สิ้นชาติ

สิ้นชาติ

ถ้าย้อนเวลากลับไปเมื่อบ่าย วันที่ 7 เมษายนปีพุทธศักราช 2310 เป็นวันที่ประวัติศาสตร์บ้านเมืองต้องจารึก เอาไว้ด้วยความเจ็บปวด ว่า ประเทศไทยของเราได้สูญเสียอิสรภาพ เมื่อพม่ากรีฑาทัพเข้าตีกรุงศรีอยุธยาจนแตก เสียกรุงเป็นครั้งที่ 2 ไปอย่างง่ายดาย

กรุงศรีอยุธยา เป็นราชธานีของไทยเคยรุ่งเรือง มาถึง 417 ปี มีอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่เป็นศูนย์กลางการเมืองการปกครอง วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ การค้าที่สำคัญ

เป็นอู่ข้าวอู่น้ำ

ถ้าจะเทียบกรุงศรีอยุธยาในยุคโน้น ผมว่าไม่ได้ด้อยไปกว่า จีน หรือญี่ปุ่น ศิลปวิทยาการ หลายๆอย่างถูกนำไปประยุกต์ และจารึกไว้ในโลกตะวันออกด้วยซ้ำ สรุปได้ว่ากรุงศรีอยุธยาเป็นสัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรืองสุดขีดของประเทศไทยยุคหนึ่ง

ได้มีความพยายามศึกษากันว่าทำไมกรุงศรีอยุธยาที่เคยรุ่งเรือง เป็นแผ่นดินทอง จึงต้องเสียทีให้กับพม่า อย่างน่าอับอาย

เหตุผลหนึ่งก็คือเรื่องของชะตากรรม อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ ผู้ปกครอง

มีบันทึกของชาวต่างชาติในยุคนั้นระบุเอาไว้ว่า แทนที่ประชาชนคนไทยจะลุกขึ้นต่อสู้กับกองทัพพม่า แต่คนกรุงศรีอยุธยาเสียเอง เมื่อเห็นพม่ายกทัพเข้ามากลับต้อนรับด้วยความยินดี

ประหนึ่งเป็นผู้ปลดปล่อยให้คนไทยพ้นจากความทุกข์ทรมาน

นั่นเป็นเรื่องของประวัติศาสตร์ เป็นบทเรียน เป็นการตอกย้ำให้เห็นว่า เมื่อคนไทยแตกสามัคคี เมื่อผู้ปกครองกดขี่ เมื่อประชาชนอดอยากอยู่บนความทุกข์

จะนำไปสู่การสิ้นชาติ

ผมเคยย้ำเรื่องของการสิ้นชาติไว้หลายครั้ง ความหมายของการสิ้นชาติ มีหลายกรณีด้วยกัน และหลายรูปแบบด้วยกัน แต่เกิดจากเหตุผลเดียวกัน

แต่อยู่ในอารมณ์เดียวกัน คือ ความสำนึกและภาคภูมิใจของความเป็นคนไทยสูญสิ้นไปอย่างสิ้นเชิง แม้คนเราจะสูญเสียซึ่งอิสรภาพและเสรีภาพ แต่ยังมีสำนึกอยู่ก็สามารถรอวันที่จะกลับมาฟื้นฟูได้

แต่ถ้าขาดความสำนึกเสียแล้ว ก็คือการสิ้นชาติอย่างแท้จริง มีธงชาติ มีเพลงชาติก็ร้องอย่างเสียไม่ได้ ไม่เกิดความภาคภูมิใจ

ผมไม่รู้ว่าวิกฤติการเมืองที่คนไทยกำลังเผชิญอยู่ในยามนี้ จะเป็นสัญญาณของ การสิ้นชาติ หรือไม่ แต่มีความรู้สึกใกล้เคียง กับตอนที่อ่านประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยาใกล้แตก

ว้าเหว่เต็มที.

หมัดเหล็ก

อ้างอิงจาก....http://www.thairath.co.th/news.php?section=society06&content=112807

ดัชนีวัดอำนาจ

ผลของสงครามระหว่างประเทศลิเดียกับประเทศเปอร์เซีย สิ้นสุดลงด้วยลิเดียแพ้ พระเจ้าครีซัส กษัตริย์ลิเดีย ถูกพระเจ้าไซรัส กษัตริย์เปอร์เซีย สั่งประหารด้วยการเผาทั้งเป็น

ระหว่างนั่งรอการประหาร พระเจ้าครีซัสนึกถึงเหตุการณ์ ที่ผ่านมา เมื่อพระองค์รู้ข่าวเปอร์เซีย ตีประเทศมีเดีย ซึ่งอยู่ ห่างประเทศของพระองค์ชั่วลำแม่น้ำฮาลิสกั้น

พระองค์ก็สั่งเตรียมรบ

ทั้งที่จำนวนกำลังรบประเทศลิเดียมีมากกว่า พระเจ้าครีซัสก็ส่งทูตไปชวนประเทศอียิปต์และประเทศบาลิโลน ช่วยกันรุมสกัดดาวรุ่งเปอร์เซีย

สองประเทศที่ออกปากยังไม่มา พระเจ้าครีซัสมั่นใจกำลังทหาร ประกอบกับพระทัยร้อน สั่งทหารเข้าปะทะกับทหารของพระเจ้าไซรัส ทหารของเปอร์เซียแม้มีน้อยกว่า แต่ฝีมือรบดีกว่า

เอาชนะทหารลิเดียได้

จึงเป็นบทเรียนบทใหม่ ประเทศที่เพียบพร้อมด้วยกำลังทหาร แต่ทหารขาดฝีมือและขาดกำลังใจ ก็ใช่ว่าจะรบชนะ

พระเจ้าครีซัสนึกๆย้อนไปตอนโซโลน นักปราชญ์จากกรุงเอเธนส์ เดินทางมาลิเดีย ทรงพาชมทรัพย์สมบัติมากมหาศาลในท้องพระคลัง ทรงมั่นใจว่าทรงเป็นกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุด มีอำนาจวาสนามากที่สุด จึงทรงถาม

“ท่านคิดว่า ในโลกนี้กษัตริย์เมืองใด มีอำนาจวาสนามากที่สุด”

“ข้าพเจ้าจะบอกได้ว่า ผู้ใดมีอำนาจวาสนาแค่ไหน ก็ต่อเมื่อเห็นชีวิตผู้นั้นสิ้นสุดอย่างไร”

คำตอบนี้ผิดคาด ทำให้พระเจ้าครีซัสติดค้างคาพระทัยมาก

นึกถึงตอนนี้ พระเจ้าครีซัสก็มองไปที่กองฟืนที่กำลังเป็นเวทีประหาร

พระองค์ก็ทรงหัวเราะแล้วทรงอุทาน

“โอ...โซโลนๆ ช่างฉลาดจริงหนอ!”

พระเจ้าไซรัส กษัตริย์เปอร์เซีย ได้สดับก็ทรงถาม “หมายความว่าอย่างไร”

พระเจ้าครีซัสตรัสเล่าพระเจ้าไซรัสสดับแล้ว ก็ได้เข้าใจถึงความไม่แน่นอนในอำนาจวาสนา เห็นพระทัยผู้มีอำนาจด้วยกัน ซึ่งถือว่าอยู่ในชะตากรรมเดียวกัน สั่งงดโทษประหาร

แต่หน้าที่กษัตริย์ที่เป็นผู้นำ ถ้าไม่ชิงรุกก็จะถูกรุก ยึดลิเดีย ของพระเจ้าครีซัสได้แล้ว พระเจ้าไซรัสก็เคลื่อนทัพไปยึดกรุงบาบิโลน ได้โดยไม่ยาก

ต่อมาไม่นานนัก เมื่อพวกสคิธเผ่าเร่ร่อนที่มีกำลังกล้าแข็ง ยกทัพมารุกราน พระเจ้าไซรัส กษัตริย์เปอร์เซีย ก็ทรงนำทัพออกสู้รบ

ผลปรากฏ ทรงสวรรคตในสนามรบ

ในนาทีสุดท้าย พระเจ้าไซรัสทรงได้รับรู้ ไม่เพียงพระเจ้าครีซัส กษัตริย์ลิเดีย ผู้แพ้พระองค์ จะเป็นผู้นำที่ด้อยอำนาจวาสนา

ทรงนึกถึงคำพูดของปราชญ์เอเธนส์ โซโลน “ผู้ใดจะมี

อำนาจวาสนาแค่ไหน ให้รอดูตอนชีวิตสิ้นสุด” แล้วก็ทรงได้ ดวงตาเห็นธรรม

เมื่อถึงเวลา ไม่ว่าพระองค์หรือผู้นำบ้านเมืองใด ชะตากรรมสุดท้าย มักจะชี้ว่า เป็นผู้นำผู้ด้อยอำนาจวาสนา เหมือนกันทุกคน.

กิเลน ประลองเชิง

อ้างอิงจาก....http://www.thairath.co.th/news.php?section=politics02&content=112815

การทำมุตอะฮฺ(การแต่งงานชั่วคราว)

แปลและเรียบเรียงโดย อามีนะฮฺ บินติ อิบรอฮีม

มุตอะฮฺเป็นคำศัพท์ภาษาอาหรับมีความหมายว่า “ความสุขสำราญ” และสำหรับชาวชีอะฮฺแล้วมันมีความหมายทางศาสนาที่ลึกซึ้งมาก ในหนังสือ“หะดีษ“ และ “ฟิกฮฺ“ ที่แต่งโดยนักปราชญ์ชีอะฮฺให้คำจำกัดความของมุตอะฮฺว่าเป็น “การแต่งงานชั่วคราวที่มีการตกลงหรือสัญญากันเป็นมั่นเหมาะว่าจะอยู่ด้วยกันนานเท่าไรและมอบค่าตอบแทนให้ฝ่ายหญิงเป็นจำนวนเท่าไร“ การยึดมั่นในความสูงส่งและคุณค่าของมุตอะฮฺถือเป็นส่วนหนึ่งของการศรัทธาในหมู่ชีอะฮฺด้วยเช่นเดียวกัน ตรงกันข้าม อุมมะฮฺมุสลิมในส่วนอื่นๆ ถือว่ามุตอะฮฺเป็นซินาอฺ(การผิดประเวณี)อย่างหนึ่งนั่นเอง

ชาวชีอะฮฺให้เหตุผลว่าความเชื่อในเรื่องมุตอะฮฺนี้มีบรรทัดฐานจากอายะฮฺอัล-กุรฺอานสนับสนุน พวกเขาอ้างว่าอายะฮฺต่อไปนี้ถูกประทานลงมาเพื่อประกาศถึงความสูงส่งของมุตอะฮฺเป็นกรณีพิเศษ :

“และ(ห้ามมิให้พวกเจ้าสมรสกับ)หญิงที่มีสามี ยกเว้น(ทาสหญิง)ที่มือขวาของพวกเจ้าครอบครองอยู่ (ข้อห้ามนี้)เป็นบัญญัติของอัลลอฮฺสำหรับพวกเจ้า และเป็นที่อนุมัติสำหรับพวกเจ้าได้แก่สิ่งที่นอกเหนือไปจากนี้ (ถ้า)พวกเจ้าจะแสวงหา(หญิงมาแต่งงาน)ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้าโดยปรารถนาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง(1) มิใช่โดยการมักมากเสพกาม ดังนั้นหญิงใดที่พวกเจ้ามีความสุขกับพวกนางแล้ว จงมอบสินตอบแทน(2)แก่พวกนางตามข้อกำหนด“ (4:24)

ชาวชีอะฮฺอ้างว่ามุตอะฮฺนั้นเป็นสิ่งที่มีการปฏิบัติกันอย่างเปิดเผยในสมัยที่ท่านนบี ศ็อลฯ ยังมีชีวิตอยู่ แต่เคาะลีฟะฮฺอุมัร รอฎิฯ ได้ประกาศยกเลิกโดยใช้กำลังบังคับ พวกเขาหมกมุ่นอยู่กับเรื่องนี้จนถึงกับมีคำพูดกล่าวขานว่า “ผู้ศรัทธาจะแกร่งกล้าสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้ลิ้มรสมุตอะฮฺแล้วเท่านั้น“(3) 

ชาวซุนนีย์ยอมรับว่ามุตอะฮฺนั้นเป็นสิ่งที่ปฏิบัติกันโดยทั่วไปในแผ่นดินอาหรับระหว่างยุคญาฮิลียะฮฺก่อนการอุบัติขึ้นของอิสลาม เรื่องนี้ปรากฏเป็นรายงานอยู่ในหนังสือหะดีษของท่านอัต-ติรฺมิซีย์ในบทว่าด้วยเรื่องการแต่งงานว่า เมื่อผู้ชายเดินทางไปยังหมู่บ้านอื่นที่เขาไม่มีความคุ้นเคย เขาจะแต่งงานกับผู้หญิงคนหนึ่งเป็นระยะเวลานานเท่าที่เขาคิดว่าเขาจะพำนักอยู่ในหมู่บ้านนั้น เพื่อผู้หญิงคนนั้นจะได้คอยปรนนิบัติและช่วยดูแลข้าวของของเขา การปฏิบัติเช่นนี้ปรากฏอยู่ในระยะแรกๆ ของอิสลามด้วยเช่นเดียวกัน จนกระทั่งอัลลอฮฺ สุบหฯ ทรงมีโองการกำหนดคุณสมบัติของผู้ศรัทธาลงมาความว่า : 

“...... และบรรดาผู้ที่พวกเขาเป็นผู้รักษาอวัยวะลับของพวกเขา(ให้บริสุทธิ์ผุดผ่อง) ยกเว้นกับบรรดาภริยาของพวกเขา หรือ(ทาสหญิง)ที่มือขวาของเขาครอบครองอยู่ ในกรณีเช่นนั้นพวกเขาจะไม่ถูกตำหนิ” (23:5-6)

สารานุกรมอิสลามฉบับย่อ (The Shorter Encyclopaedia of Islam)ยังระบุว่ามุตอะฮฺเป็นธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันในหมู่นักเดินทางชาวอาหรับ ซึ่งดำเนินเรื่อยมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 “เมื่อคนแปลกหน้ามายังหมู่บ้านหนึ่ง และเขาไม่มีสถานที่พัก เขาจะแต่งงานกับสตรีผู้หนึ่งในช่วงเวลาสั้นๆ เพื่อเธอจะได้เป็นคู่นอนบนเตียงของเขา และดูแลข้าวของของเขา” เซทานี (Caetani)ยังกล่าวว่าในยุคป่าเถื่อนนั้น มุตอะฮฺเป็นการขายตัวทางศาสนารูปแบบหนึ่งที่กระทำกันในเทศกาลฮัจญ์ (4)

ดังนั้นมุตอะฮฺจึงเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่มีอยู่ในอารเบียระหว่างยุคญาฮิลียะฮฺก่อนการอุบัติขึ้นของอิสลาม เพราะเป็นธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันมานาน มุตอะฮฺจึงยังคงมีอยู่ในระยะแรกๆ ของอิสลามด้วยเช่นเดียวกัน ท่านนบี ศ็อลฯ เคยได้อนุมัติให้ทำมุตอะฮฺในกรณีพิเศษสองกรณี แต่เป็นชั่วเวลาสั้นๆ ภายใต้เงื่อนไขที่เคร่งครัดและไม่ธรรมดา นั่นคือในระหว่างพิชิตคัยบัร และในระหว่างการยึดนครมักกะฮฺกลับคืนมา เป็นเพราะท่านกลัวว่ามุสลิมที่ศรัทธายังไม่เข้มแข็งอาจจะไปทำผิดประเวณีในระหว่างการญิฮาด ชาวชีอะฮฺเองได้อ้างหะดีษมากมายที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เหล่านี้ ทั้งนี้เพื่อยกมาเป็นหลักฐานสนับสนุนว่า มุตอะฮฺยังเป็นสิ่งอนุมัติแม้จนปัจจุบัน ชาวซุนนีย์ยอมรับในหะดีษเหล่านี้ แต่ก็แย้งว่าสิ่งนี้เกิดขึ้นก่อนที่อายะฮฺอัล-กุรฺอานจะถูกประทานลงมาทั้งหมด และก่อนที่ระบอบอิสลามจะสมบูรณ์(5)

บรรดานักประวัติศาสตร์และนักอรรถาธิบายอัล-กุรฺอานและหะดีษมีความเห็นตรงกันว่าอิสลามได้กำจัดความชั่วร้ายทางสังคมส่วนใหญ่โดยวิธีการที่ค่อยเป็นค่อยไป เป็นที่ทราบกันเป็นอย่างดีว่าการพนัน การดื่มสุราและการบริโภคเนื้อสุกรและเลือดนั้นเป็นเรื่องธรรมดาๆ ในสมัยต้นๆ แต่ก็ได้ถูกสั่งห้ามทีละเล็กทีละน้อย ในทำนองเดียวกันก็เป็นไปได้ที่การทำมุตอะฮฺถูกสั่งห้ามเป็นครั้งแรกสำหรับคนที่อยู่ที่คัยบัรในปี ฮ.ศ. 7 และต่อมาได้ถูกสั่งห้ามอย่างเด็ดขาดแก่ทุกๆ คน เมื่อมักกะฮฺถูกพิชิตใน ฮ.ศ. 8 ซึ่งฝ่ายซุนนีย์ถือว่าคำสั่งห้ามในครั้งหลังนี้เป็นคำสั่งที่เด็ดขาดและถือว่ามุตอะฮฺจะกระทำไม่ได้อีกต่อไป

หะดีษของท่านนบี ศ็อลฯ เกี่ยวกับเรื่องมุตอะฮฺมีมากมาย และส่วนหนึ่งได้แก่หะดีษต่อไปนี้ :

ท่านอะลี รอฎิฯ รายงานว่า “ในวันที่คัยบัรถูกพิชิตนั้น ท่านนบี ศ็อลฯ ได้ห้ามเรื่องมุตอะฮฺและ(การบริโภค)เนื้อลา(ที่เลี้ยงตามบ้าน)“ (เศาะเฮียะฮฺ มุสลิม)

ศ็อบเราะฮฺ บิน มะบาด อัล-ญุฮานีย์รายงานว่า “ฉันได้ร่วมไปกับกองทัพของท่านนบี ศ็อลฯ เพื่อยึดนครมักกะฮฺ และท่านได้อนุมัติให้พวกเราทำมุตอะฮฺกับผู้หญิงได้ แต่(เพียงช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้นและ)พวกเรายังไม่ทันออกจากเมืองเลย ท่านก็สั่งห้ามมิให้มีการทำมุตอะฮฺเสียแล้ว“ (เศาะเฮียะฮฺ มุสลิม)(6)

ตามทัศนะของอัล-บัยหากีย์, ญะอฺฟัร อัศ-ศอดิก อิมามคนที่ 6 ของชาวชีอะฮฺ ถือว่ามุตอะฮฺเป็นการลักลอบประเวณี(7) อัด-ดารกุตนีย์รายงานว่าท่านอะลี รอฎิฯ กล่าวว่า มุตอะฮฺถูกยกเลิกเมื่ออายะฮฺอัล-กุรฺอานที่เกี่ยวกับการแต่งงาน, การหย่าร้าง, อิดดะฮฺ(8) และมรดกถูกประทานลงมา(9) นอกจากนี้ในเศาะเฮียะฮฺ อัล-บุคอรี บทที่ว่า “ในที่สุดท่านนบีก็สั่งห้ามมิให้ทำมุตอะฮฺ “มีบันทึกหะดีษอยู่ทั้งหมด 4 หะดีษ ในจำนวนนี้มี 3 หะดีษที่เล่าถึงเรื่องมุตอะฮฺในสมัยก่อนอิสลาม ในหะดีษที่ 4 ท่านอะลี รอฎิฯ กล่าวกับอิบนุ อับบาสว่า ในวันคัยบัรท่านนบี ศ็อลฯ ได้สั่งห้ามมิให้มีการทำมุตอะฮฺ และห้ามบริโภคเนื้อลาที่เลี้ยงตามบ้าน ในเศาะเฮียะฮฺ มุสลิมปรากฏหะดีษจำนวนหนึ่งระบุว่า ศ็อบเราะฮฺ บิน มะบาดยืนยันว่าท่านนบี ศ็อลฯ อนุมัติให้มีการทำมุตอะฮฺในปีที่มีการพิชิตมักกะฮฺ ศ็อบเราะฮฺและเพื่อนไปหาผู้หญิงคนหนึ่ง ทั้งคู่เสนอให้เสื้อคลุมตัวหนึ่งแก่เธอเพื่อแลกเปลี่ยนกับการมุตอะฮฺ ผู้หญิงคนนั้นเลือกคนที่หนุ่มกว่าที่สวมเสื้อคลุมปอนๆ(คือศ็อบเราะฮฺนั่นเอง)และหลับนอนกับเขาอยู่สามคืน ศ็อบเราะฮฺรายงานว่า แต่หลังจากนั้นท่านนบี ศ็อลฯ ได้สั่งห้ามมิให้มีการทำมุตอะฮฺอีกต่อไป(10)

ชาวชีอะฮฺคงจะปฏิเสธข้อมูลที่กล่าวมาข้างต้น ทั้งนี้เพราะมีการอ้างอิงหลักฐานจากฝ่ายซุนนีย์ อย่างไรก็ตามข้อเท็จจริงนั้นมีอยู่ว่า อัล-กุรฺอานเองเป็นฝ่ายที่ปฏิเสธแนวคิดเรื่องมุตอะฮฺของชาวชีอะฮฺ เราจะต้องทำการตรวจสอบอายะฮฺ 4:24 ที่ชาวชีอะฮฺนำมาอ้างเป็นหลักฐานสนับสนุนการทำมุตอะฮฺให้กระจ่างในอันดับแรก แต่จุดที่น่าสังเกตุและควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือข้อความส่วนท้ายของอายะฮฺดังกล่าวซึ่งมีใจความว่า :

“และเป็นที่อนุมัติสำหรับพวกเจ้าได้แก่สิ่งที่นอกเหนือไปจากนี้ (ถ้า)พวกเจ้าจะแสวงหา(หญิงมาแต่งงาน)ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้า โดยปรารถนาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง มิใช่โดยการมักมากเสพกาม ดังนั้นหญิงใดที่พวกเจ้ามีความสุขกับพวกนางแล้ว จงมอบสินตอบแทน(มะฮัรฺ)แก่พวกนางตามข้อกำหนด“ (4:24)(11)

อายะฮฺส่วนนี้เน้นให้เห็นแนวคิดเรื่องความบริสุทธิ์ผุดผ่องโดยอาศัยการแต่งงานอย่างเห็นได้ชัด ในทางตรงกันข้าม มุตอะฮฺเป็นใบอนุญาตที่ให้มีการแสวงหาความสุขทางเพศได้อย่างอิสระกับผู้หญิงจำนวนเท่าไรก็ได้ ตราบเท่าที่ผู้นั้นมีเงินจ่าย ผู้หญิงที่เกี่ยวข้องกับมุตอะฮฺเป็นผู้หญิงที่ถูกว่าจ้าง ดังนั้นมุตอะฮฺจะทำกับผู้หญิงแบบไหนก็ได้ ไม่จำกัดเรื่องอายุ บุคลิกลักษณะ พฤติกรรม หรือแม้แต่ศาสนา เวลาตกลงทำมุตอะฮฺไม่ต้องมีพยานรับรู้ ไม่มีข้อกำหนดว่าผู้ชายจะต้องจัดหาอาหารและที่พักอาศัยให้กับผู้หญิง สำหรับลูกที่อาจจะเกิดขึ้นเพราะความสัมพันธ์ดังกล่าวนั้นมิต้องพูดถึงเลย เงื่อนไขแรกเริ่มมีเพียงประการเดียวเท่านั้น นั่นก็คือฝ่ายผู้หญิงจะต้องเห็นด้วยกับจำนวนค่าตอบแทน และระยะเวลาของการทำมุตอะฮฺเสียก่อน และผู้ชายจะต้องจ่ายค่าตอบแทนเมื่อมีเพศสัมพันธ์กับเธอแล้ว พอมาถึงตรงนี้เราคงจะมองออกแล้วว่า การกระทำดังกล่าวนั้นจะนำไปสู่ความบริสุทธิ์ผุดผ่องดังกล่าวในอายะฮฺ 4:24 หรือไปสู่ความสำส่อน ตัณหาราคะและการมักมากในกามกันแน่

นักอรรถาธิบายอัล-กุรฺอานของฝ่ายชีอะฮฺอ้างว่าในอายะฮฺ 4:24 มีคำอยู่สองคำที่เป็นหลักฐานบ่งบอกว่ามุตอะฮฺเป็นสิ่งอนุมัติ คำแรกคือคำว่า “อุญูร“ (หรือ“อัจญ์ร”ในรูปพหูพจน์) ซึ่งหมายถึงค่าตอบแทน คำที่สองคือ “อิสตัมตะอฺตุม“ซึ่งสามารถแปลได้ว่า “ที่เจ้าได้เสพสุข“ ดังนั้น ตรงส่วนท้ายของอายะฮฺนี้เราอาจจะแปลได้ดังนี้คือ “แต่จงมอบค่าตอบแทนให้แก่พวกนางตามที่พวกเจ้าได้เสพสุขกับพวกนาง(เพื่อรักษาคำมั่นสัญญาของพวกเจ้า)” นักอรรถาธิบายอัล-กุรฺอานของฝ่ายชีอะฮฺอ้างว่า อัจญ์ร นี้หมายถึงค่าตอบแทนของการทำมุตอะฮฺตามที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกัน ในขณะที่ฝ่ายซุนนีย์ยืนยันว่า มันหมายถึง มะฮัรฺ(ของขวัญการแต่งงานที่เจ้าบ่าวมอบให้แก่เจ้าสาวในพิธีการแต่งงานที่ถูกต้องตามหลักศาสนา)(12) ในทำนองเดียวกัน คำว่า “อิสตัมตะอฺตุม “นั้นชาวชีอะฮฺอธิบายว่า มันหมายถึงการกระทำให้เกิดความสุขสุดยอดโดยการสังวาส อย่างไรก็ตาม เราพบว่าคำศัพท์คำเดียวกันนี้ยังปรากฏอยู่ในอายะฮฺอื่นๆ หลายแห่งด้วยกัน และโดยการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว เราสามารถสรุปได้ว่าคำดังกล่าวไม่ได้หมายถึงการแต่งงานประเภทหนึ่งตามที่กล่าวอ้างกันแต่อย่างใด

“แล้วพวกเขาก็ได้หาความสำราญ(ฟัสตัมตะอู)ในสิ่งที่เป็นส่วนได้ของพวกเขา(สำหรับชีวิตในโลกนี้) และพวกเจ้าก็ได้หาความสำราญ(ฟัสตัมตะอฺตุม)ในสิ่งที่เป็นส่วนได้ของพวกเจ้าเช่นเดียวกับบรรดาผู้ที่อยู่ในสมัยก่อนพวกเจ้าก็ได้หาความสำราญ(อิสตัมตะอะ)ในสิ่งที่เป็นส่วนได้ของพวกเขามาแล้ว” (9:69)

“บรรดามนุษย์ผู้เป็นมิตรของพวกมัน(มารร้าย)จะกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของเรา พวกเรา(ทั้งมนุษย์และมารร้าย)ต่างก็แสวงหาประโยชน์(อัสตัมตะอะ)จากกันและกัน แต่พวกเราก็ได้ถึงกำหนดเวลาของพวกเราที่พระองค์ได้ทรงกำหนดเอาไว้สำหรับพวกเราแล้ว“ (6:128)

“และวันที่บรรดาผู้ปฏิเสธจะถูกนำมาอยู่ต่อหน้าไฟนรก(จะมีเสียงกล่าวแก่พวกเขาว่า) พวกเจ้าได้ใช้สิ่งดีงามในชีวิตของโลกนี้ไปหมดแล้ว และพวกเจ้าก็ได้เพลิดเพลิน(วัสตัมตะอฺตุม)กับมันมาแล้ว” (46:20)

อายะฮฺอัล-กุรฺอานที่กล่าวมาข้างต้นประกอบด้วยคำๆ เดียวกันที่ปรากฏในรูปแบบต่างๆ แต่กระนั้น ไม่มีคำไหนเลยที่ส่อความหมายเหมือนกับที่ชาวชีอะฮฺตีความ แท้จริงแล้วชาวชีอะฮฺมิได้นำคำของอายะฮฺเหล่านี้ไปสัมพันธ์กับแนวคิดเรื่องมุตอะฮฺของพวกตนแต่อย่างใด

ยังมีอัล-กุรฺอานอายะฮฺอื่นๆ อีกที่ประกอบด้วยคำที่แตกสาขาไปจากรากเดียวกัน(มีม ตา อีน) กับคำว่า “มุตอะฮฺ“ (ตามตัวอักษรแปลว่า ความสุขสำราญ) เช่นคำว่า “ตะมัตตะอะ“ (สำราญ) และ “มัตตะอะ" (ให้ความสำราญ) ตัวอย่างเช่น : 

“เจ้าไม่เห็นดอกหรือ หากเราให้พวกเขารื่นเริง(มัตตะอฺนาฮุม)ต่อไปอีกเป็นปีๆ แล้วสิ่งที่พวกเขาถูกสัญญาไว้(การลงโทษ)ก็ได้เกิดขึ้นแก่พวกเขา สิ่งที่พวกเขาได้ถูกให้รื่นเริ่ง(ยุมัตตะอูนะ)นั้นจะไม่อำนวยประโยชน์อันใดแก่พวกเขาเลย“ (26:205-207)

“เราจะให้เวลาพวกเขาสนุกสนาน(นุมัตติอุฮุม)กันเพียงเล็กน้อย แล้วเราจะไล่ต้อนพวกเขาสู่การลงโทษที่รุนแรง“ (31:24)

ข้ออ้างใดก็ตามที่ระบุว่า คำซึ่งหมายถึงความสุขสำราญ หรือปัจจัยแห่งความสุขในความหมายทั่วไปที่กล่าวอยู่ในอายะฮฺข้างต้น จะมีความหมายพิเศษไปในลักษณะที่สัมพันธ์กับการแต่งงานแล้ว ขอให้ปฏิเสธไปได้เลย เพราะอายะฮฺที่จะนำเสนอต่อไปนี้ไม่เพียงจะสัมพันธ์กับประเด็นที่ยกขึ้นมาเป็นปัญหาเท่านั้น แต่ยังประกอบไปด้วยคำที่แตกสาขาไปจากคำๆ เดียวกันอย่างแท้จริง อายะฮฺต่อไปนี้ได้แก่ : 

“ไม่มีบาปใดๆ แก่พวกเจ้าถ้าพวกเจ้าหย่าหญิง โดยที่พวกเจ้ายังมิได้สัมผัส(หลับนอนกับ)พวกนาง หรือยังมิได้กำหนดมะฮัรฺใดๆ แก่พวกนาง และจงให้พวกนางได้รับสิ่งอำนวยประโยชน์(มัตติอูฮุนนะ) สำหรับผู้มั่งมีให้ตอบแทนตามกำลังความสามารถของเขา และสำหรับผู้ยากจนก็ให้ตอบแทนตามกำลังความสามารถของเขา เป็นการให้ประโยชน์(มะตาอัน)โดยชอบธรรม เป็นสิทธิเหนือผู้กระทำดีทั้งหลาย“ (2:236)

“โอ้นบีเอ๋ย! จงกล่าวแก่บรรดาภริยาของเจ้าเถิดว่า หากพวกเธอปรารถนาการมีชีวิตในโลกนี้และความเพลิดแพร้วของมัน ก็จงมาเถิด ฉันจะจัดหา(การเลี้ยงชีพ)ให้แก่พวกเธอ(อุมัตติอฺกุนนะ)และจะปล่อยพวกเธอให้ออกไปอย่างงดงาม“ (33:28)

“โอ้บรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย! เมื่อพวกเจ้าได้สมรสกับบรรดาหญิงผู้ศรัทธา แล้วพวกเจ้าได้หย่าพวกเธอก่อนที่พวกเจ้าจะสัมผัส(ร่วมหลับนอนกับ)พวกเธอ ดังนั้นพวกเจ้าไม่มีสิทธิ์(ที่จะหน่วงเหนี่ยวให้พวกเธออยู่)ในอิดดะฮฺ โดยพวกเจ้าคอยนับเวลาการอยู่ในอิดดะฮฺ ฉะนั้น พวกเจ้าจงให้ผลประโยชน์แก่พวกเธอ(มัตติอูฮุนนะ)บ้าง แล้วปล่อยให้พวกเธอจากไปโดยดีงาม“ (33:49)

ดังนั้นจากการตรวจสอบคำว่า “อิสตัมตะอะ”และคำที่เกี่ยวข้องทั้งหมดที่อยู่ในอัล-กุรฺอานอย่างระมัดระวัง เราจะพบว่ามันไม่มีเค้าให้สันนิษฐานได้เลยว่าอายะฮฺ 2:24 จะมีความเกี่ยวข้องอะไรกับการแต่งงานชั่วคราว ถ้าเราอ่านอายะฮฺ 25 ซึ่งเป็นอายะฮฺถัดมา เรื่องนี้คงจะกระจ่างขึ้นอย่างแน่นอน (เพราะอายะฮฺเหล่านี้มีข้อความต่อเนื่องกันและรวมอยู่ในเนื้อหาเดียวกัน - ผู้แปล) เป็นอายะฮฺหนึ่งที่ชีอะฮฺชอบที่จะทำเป็นหลงลืม :

"..... ดังนั้นจงแต่งงานกับพวกนางด้วยการอนุมัติจากผู้เป็นนายของพวกนาง และจงให้แก่พวกนางซึ่งสินตอบแทนของพวกนาง(อุญูเราะฮุนนะ)โดยคุณธรรม ....“ (4:25) 

ทั้งๆ ที่อายะฮฺนี้กล่าวถึงการแต่งงานกับทาสสาวก็ตาม แต่ข้อปฏิบัติทั้งหมดก็เหมือนกับการแต่งงานหรือนิกาฮฺตามปกติทุกอย่าง จะกล่าวว่านี่เป็นมุตอะฮฺกับทาสสาวก็ไม่ได้ เพราะการขออนุญาตไม่จำเป็นสำหรับการทำมุตอะฮฺ ขณะที่ชาวชีอะฮฺชอบที่จะตีความอัล-กุรฺอานโดยยึดอายะฮฺเดียวโดดๆ มาใช้เป็นหลักฐานในประเด็นใดประเด็นหนึ่งเหมือนในกรณีนี้ อุมมะฮฺมุสลิมกลับมีมติเป็นเอกฉันท์ร่วมกันว่า มุตอะฮฺได้ถูกยกเลิกโดยอายะฮฺอัล-กุรฺอานทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการแต่งงาน, การหย่าร้าง, มรดก, มะฮัรฺ, คำอนุญาตจากผู้ปกครอง, อิดดะฮฺของหญิงที่ถูกหย่าร้างและหญิงหม้าย ฯลฯ

ยิ่งกว่านั้น อายะฮฺที่ระบุคุณลักษณะของบรรดาผู้ศรัทธาต่อไปนี้เป็นตัวชี้ให้เห็นว่ามุตอะฮฺนั้นเป็นสิ่งหะรอมโดยมิพึงต้องสงสัย

“และบรรดาผู้ที่พวกเขาเป็นผู้รักษาอวัยวะลับของพวกเขา(ให้บริสุทธิ์ผุดผ่อง) ยกเว้นกับบรรดาภริยาของพวกเขา หรือ(ทาสหญิง)ที่มือขวาของเขาครอบครองอยู่ ในกรณีเช่นนั้นพวกเขาจะไม่ถูกตำหนิ“ (23:5-6)

ท่านอิบนุ อับบาสเคยอธิบายเกี่ยวกับอายะฮฺข้างต้นว่า “การมีเพศสัมพันธ์ในรูปแบบอื่นๆ ทั้งหมดเป็นที่ต้องห้าม ยกเว้นสองอย่างนี้เท่านั้น“ (ตัฟซีรรายงานโดยท่านอัต-ติรฺมีซีย์)

ดังที่ได้กล่าวไว้ในตอนต้นแล้วว่า ชาวชีอะฮฺอ้างว่ามุตอะฮฺเป็นสิ่งที่ปฏิบัติกันอย่างเปิดเผยในสมัยของท่านนบี ศ็อลฯ และท่านอบูบักร รอฎิฯ แต่กลับมาถูกสั่งห้ามโดยท่านอุมัร รอฎิฯ ฝ่ายซุนนีย์เรายอมรับว่าท่านอุมัร รอฎิฯ ได้ประกาศสั่งห้ามจริง แต่มิใช่ว่าท่านอุมัร รอฎิฯ จะกระทำไปโดยพละการ หรือเป็นการสร้างกฎเกณฑ์ขึ้นมาใหม่แต่อย่างใด(13) ท่านอุมัร รอฎิฯ เป็นเคาะลีฟะฮฺคนที่สองและดำรงตำแหน่งภายหลังท่านนบี ศ็อลฯ จากไปได้สองปีครึ่ง รอบๆ ตัวท่านมีสมาชิกในครอบครัวของท่านนบี ศ็อลฯ และบรรดาซอฮาบะฮฺมากมาย ถ้าสิ่งที่ท่านอุมัร รอฎิฯ ประกาศขัดแย้งกับแบบอย่างของท่านนบี ศ็อลฯ แล้ว บรรดาผู้ที่รายล้อมท่านคงต้องออกมาคัดค้านเรื่องนี้อย่างแน่นอน กระนั้นประวัติศาสตร์อิสลามไม่ปรากฏบันทึกคำคัดค้านในเรื่องนี้ให้พบเห็นเลย ยิ่งกว่านั้น ภายหลังสมัยของท่านอุมัร รอฎิฯ ท่านอุสมานและท่านอะลี รอฎิฯ ได้ปกครองต่อกันมา ถ้าคำสั่งห้ามของท่านอุมัร รอฎิฯ ขัดแย้งกับซุนนะฮฺของท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลฯ แล้ว ไม่คนใดคนหนึ่งในทั้งสองคงจะประกาศลบล้างคำสั่งดังกล่าว และรื้อฟื้นการทำมุตอะฮฺกลับขึ้นมาอีกครั้งอย่างแน่นอน แต่ข้อเท็จจริงก็คือ เราไม่พบการรื้อฟื้นดังกล่าวเลย แต่ที่แปลกเป็นอย่างยิ่งก็คือ เราไม่พบว่าหนังสือ”นะหฺญุลบะลาเฆาะฮฺ" (กล่าวกันว่าเป็นหนังสือรวบรวมคุตบะฮฺ, และโอวาทต่างๆ ของท่านอะลี รอฎิฯ ซึ่งท่านนำเสนออิสลามในแง่มุมต่างๆ และรัฐมุสลิม)มีข้อความสนับสนุนการทำมุตอะฮฺแม้เพียงสักคำหนึ่ง ถ้าท่านอุมัร รอฎิฯ เป็นฝ่ายผิดในเรื่องนี้ คงไม่มีอะไรมาสะกัดกั้นมิให้ท่านอะลี รอฎิฯ ประณามความผิดดังกล่าวอย่างแน่นอน ข้อเท็จจริงนั้นมีอยู่ว่า ในเวลาที่ท่านนบี ศ็อลฯ จากไปนั้น อุมมะฮฺมุสลิมมีทัศนะที่เป็นเอกฉันท์เกี่ยวกับข้อห้ามเรื่องมุตอะฮฺ แต่ดูเหมือนว่าบางคนยังไม่รู้ว่าเรื่องนี้ได้ถูกสั่งห้ามไปแล้ว และหลังจากที่ท่านนบี ศ็อลฯ ได้จากไปแล้ว อาจจะยังคงปฏิบัติกันอยู่ เพราะเหตุผลนี้ เมื่อท่านอุมัร รอฎิฯ ทราบเรื่องนี้เข้า ท่านจึงทำการประกาศให้สาธารณะทราบว่ามุตอะฮฺเป็นสิ่งต้องห้าม และบังใช้กฎเกณฑ์นี้ในฐานะที่ท่านเป็นเคาะลีฟะฮฺและประมุขของรัฐอิสลาม

เชิงอรรถ : 

(1) ตรงคำว่า “โดยปรารถนาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง“นั้น สำนวนแปลภาษาไทยหลายฉบับใช้คำว่าโดยการสมรส หรือที่คล้ายคลึงกัน และคำว่า “การมักมากเสพกาม”หลายๆ ฉบับใช้คำว่าการลักลอบมีประเวณี หรือการผิดประเวณี (ผู้แปล)

(2)ได้แก่มะฮัรฺ หรือของขวัญที่มอบให้แก่เจ้าสาวตามที่สัญญากันไว้ เป็นข้อกำหนดสำหรับฝ่ายชายในการแต่งงาน

(3)Shorter Encyclopaedia of Islam, หน้า 419

(4)เล่มเดียวกัน, หน้า 419

(5)เหตุผลที่มีการอนุญาตให้ทำมุตอะฮฺได้ในตอนต้นของการเผยแพร่อิสลามนั้นก็เพราะว่าในช่วงนั้นมุสลิมกำลังผ่านสิ่งที่อาจเรียกได้ว่าเป็นช่วงแห่งการเปลี่ยนแปลงจากสภาพญาฮิลียะฮฺไปสู่อิสลาม ซึ่งในช่วงนั้นการผิดประเวณีเป็นเรื่องธรรมดา และเป็นสิ่งที่แพร่หลายในหมู่ชนอาหรับก่อนอิสลาม หลังจากที่อิสลามได้มาปรากฏแล้ว ในบางครั้งมุสลิมต้องออกไปทำการรบในที่ไกลๆ ทำให้พวกเขาต้องได้รับความกดดันเพราะอยู่ห่างไกลจากภรรยาเป็นเวลานาน ในบรรดาคนเหล่านี้ก็มีทั้งมุสลิมที่มีศรัทธาอันเข้มแข็ง และผู้ที่เพิ่งเข้ารับอิสลามซึ่งศรัทธายังอ่อนแอรวมอยู่ด้วยกัน พวกที่อ่อนแอนั้นเกรงว่าตัวเองอาจจะถูกเย้ายวนให้ทำผิดประเวณีซึ่งเป็นบาปใหญ่อย่างหนึ่ง ในขณะที่ผู้มีศรัทธาเข้มแข็งนั้นพร้อมที่จะ “ตอน“ ตัวเอง ดังที่ท่านอิบนุ มัศอูดรายงานว่า :

ครั้งหนึ่งเราได้ออกไปในกองทัพของท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลฯ และเรามิได้พาภรรยาของเราไปด้วย ดังนั้นเราจึงไปถามท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลฯ ว่า “เราจะไม่ตอนตัวเองหรือ“ ท่านได้ห้ามเรามิให้ทำเช่นนั้น แต่ได้อนุญาตให้เราแต่งงานกับผู้หญิงจนถึงวันที่กำหนดไว้โดยให้เสื้อผ้าเธอเป็นสิ่งตอบแทน (เศาะเฮียะฮฺ อัล-บุคอรีและมุสลิม)

ดังนั้นการแต่งงานชั่วคราวจึงเป็นการแก้ปัญหาในภาวะล่อแหลมที่ผู้มีศรัทธาอ่อนแอและแข็งแกร่งพบด้วยตัวเอง มันเป็นบันไดขั้นหนึ่งในการแก้ไขปัญหาของท่านนบี ศ็อลฯ เพราะท่านเองต้องการใช้วิธีค่อยเป็นค่อยไปในเรื่องเพศ โดยในตอนแรกได้อนุญาตให้แต่งงานชั่วคราวได้ เพื่อเป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่การห่างไกลจากการผิดประเวณีและการมีชู้ ในขณะเดียวกัน มันก็เป็นการเข้ามาใกล้ความสัมพันธ์ของการนิกาฮฺที่ถาวร แล้วในเวลาต่อมาท่านได้ห้ามมันโดยเด็ดขาด(ผู้แปลคัดมาจาก ยูซุฟ อัล-ก็อรฎอวีย์, อัล-หะลาล วัล-หะรอม ฟิลอิสลาม)

(6)อีกกระแสหนึ่งของหะดีษข้างต้นมีข้อความเพิ่มเติมว่า : ท่านนบี ศ็อลฯ กล่าวว่า “อัลลอฮฺได้ทรงทำให้มันเป็นสิ่งหะรอมจนถึงวันแห่งการฟื้นคืนชีพ“ (เศาะเฮียะฮฺ มุสลิม)

(7)ฟัตหุลบารีย์, หน้า 173 

(8)ช่วงเวลาแห่งการรอคอยและการครองตนก่อนที่หญิงหม้าย หรือหญิงที่ถูกหย่าร้างจะสามารถแต่งงานใหม่ได้อีกครั้งหนึ่ง

(9)มุตอะฮฺ โดยเอ็ม. มุศลิฮุดดีน, หน้า 11

(10)บรรดาซอฮาบะฮฺส่วนใหญ่มีทัศนะว่า หลังจากที่กฎหมายอิสลามมีความสมบูรณ์แล้ว การทำมุตอะฮฺเป็นสิ่งหะรอมโดยเด็ดขาด อย่างไรก็ตามมีรายงานว่าอิบนุ อับบาส, อุบัย บิน กะอับ, ซาอิด บิน ญุบัยร์ เคยอ่านอายะฮฺ 4:24 โดยเติมข้อความว่า “ในช่วงระยะหนึ่งตามที่กำหนด“ทำให้เป็นที่เข้าใจว่าอายะฮฺนี้เกี่ยวข้องกับเรื่องมุตอะฮฺ อย่างไรก็ตามอุลามะฮฺ นักตัฟซีร(นักอรรถาธิบายอัล-กุรฺอาน) นักหะดีษส่วนใหญ่ถือว่าเรื่องนี้จะนำมาอ้างเป็นข้อโต้แย้งไม่ได้ เพราะพระดำรัสของอัลลอฮฺ สุบหฯ มนุษย์จะต่อเติมเสริมแต่งไม่ได้

สำหรับท่านอิบนุ อับบาสนั้นความจริงท่านมีความเห็นแตกต่างไปจากซอฮาบะฮฺคนอื่นๆ โดยท่านอนุญาตให้ทำมุตอะฮฺได้ในภาวะจำเป็น อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาเมื่อท่านเห็นผู้คนหละหลวมกันในเรื่องนี้ และได้ทำมุตอะฮฺกันโดยไม่จำเป็น ท่านจึงได้ยกเลิกกฎเกณฑ์และเปลี่ยนความคิดเห็นของท่าน (อิบนุ กอยยิม, ซาด อัล-มะอฺาด, เล่ม 4 หน้า 6)

นอกจากนี้ยังมีรายงานว่า เมื่ออายะฮฺ”และบรรดาผู้ที่พวกเขาเป็นผู้รักษาอวัยวะลับของพวกเขา(ให้บริสุทธิ์ผุดผ่อง) ยกเว้นกับบรรดาภริยาของพวกเขา หรือ(ทาสหญิง)ที่มือขวาของเขาครอบครองอยู่ ในกรณีเช่นนั้นพวกเขาจะไม่ถูกตำหนิ“ (23:5-6) ถูกประทานลงมา อิบนุ อับบาสกล่าวว่า “การมีเพศสัมพันธ์ในรูปแบบอื่นๆ ทั้งหมดเป็นที่ต้องห้าม ยกเว้นสองอย่างนี้เท่านั้น“ (อัต-ติรฺมีซีย์) นั่นคือภรรยาที่แต่งอย่างถูกต้องและทาสสาว(ผู้แปล)

(11) เพราะอายะฮฺก่อนหน้าคืออายะฮฺที่ 22 และ 23 กล่าวถึงเรื่องการแต่งงาน อัล-กุรฺอานใช้คำว่า “นิกาฮฺ “อย่างชัดแจ้ง โดยในอายะฮฺทั้งสองอัลลอฮฺ สุบหฯ ทรงระบุว่าสตรีฐานะไหนบ้างที่ห้ามไม่ให้เราแต่งงาน 

นอกจากนี้ในอายะฮฺ 25 ยังมีข้อความระบุว่า “และผู้ใดในหมู่พวกเจ้าไม่มีความสามารถที่จะแต่งงาน(นิกาฮฺ)กับบรรดาหญิงอิสระที่มีศรัทธาได้ ก็จงแต่งงานกับเด็กสาวของพวกเจ้าที่เป็นผู้ศรัทธาในหมู่(ทาสสาว)ที่มือขวาของพวกเจ้าครอบครองอยู่ ...... นั่นสำหรับผู้ในหมู่พวกเจ้าที่กลัวการทำชั่ว และการที่พวกเจ้าอดกลั้นไว้ได้นั้น เป็นการดีกว่าสำหรับพวกเจ้า และอัลลอฮฺเป็นผู้ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงเมตตาเสมอ“ (4:25)

นี่ทำให้เราเห็นได้อย่างชัดเจนว่าอายะฮฺที่ 24 อยู่ในกลุ่มของอายะฮฺที่ 22 ถึง 25 และมีเนื้อหาเกี่ยวกับบทบัญญัติว่าด้วยการแต่งงาน(นิกาฮฺ)ทั้งสิ้น ไม่มีส่วนใดระบุถึงมุตอะฮฺหรือการแต่งงานชั่วคราวตามที่ชาวชีอะฮฺกล่าวอ้างเลย

อย่างไรก็ตามชาวชีอะฮฺโต้แย้งว่า ในฝ่ายนักปราญ์ของซุนนีย์มีบางส่วนที่เชื่อว่าอายะฮฺ 4:24 นั้นเกี่ยวกับเรื่องมุตอะฮฺ เป็นความจริงที่พวกเขาบางส่วนมีความเห็นเช่นนั้น แต่อย่าลืมว่านักปราชญ์กลุ่มดังกล่าวล้วนมีความเห็นตรงกันว่า มุตอะฮฺได้ถูกยกเลิกในเวลาต่อมาเมื่อมีอายะฮฺที่ว่าด้วยการแต่งงาน การหย่าร้าง อิดดะฮฺและมรดกถูกประทานลงมา

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับทัศนะของนักปราชญ์ฝ่ายซุนนีย์นั้นมีอยู่ว่า ส่วนใหญ่พวกเขาลงความเห็นว่าอายะฮฺ 4:24 นั้นไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับมุตอะฮฺเลย อายะฮฺที่ว่านี้เกี่ยวข้องกับการแต่งงานทั่วๆไป

หัวใจสำคัญที่เราอยากให้ทุกท่านไคร่ครวญให้หนักก็คือข้อความว่า “โดยปรารถนาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง มิใช่โดยการมักมากเสพกาม“ และส่วนท้ายของอายะฮฺที่ 25 “นั่นสำหรับผู้ในหมู่พวกเจ้าที่กลัวการทำชั่ว และการที่พวกเจ้าอดกลั้นไว้ได้นั้นเป็นการดีกว่าสำหรับพวกเจ้า“ จะมีผู้ใดบ้างที่คิดว่าข้อความเหล่านี้สนับสนุนการตอบสนองความต้องการทางเพศแบบชั่วครั้งชั่วคราวอย่างที่กล่าวอ้างกัน(ผู้แปล)

(12)ซึ่งฝ่ายชายจะต้องจ่ายให้ครบถ้วน ถ้าฝ่ายชายได้ร่วมหลับนอนกับฝ่ายหญิงแล้ว สำหรับในกรณีที่ฝ่ายชายยังไม่ได้หลับนอนกับฝ่ายหญิง เกิดต้องการหย่าร้าง ฝ่ายชายจะไม่จ่ายให้ครบถ้วนก็ได้ (ผู้แปล)

(13)เพราะความจริงเรื่องนี้ท่านนบี ศ็อลฯ เองได้เคยสั่งห้ามมาแล้วในระหว่างที่มีการยึดครองนครมักกะฮฺกลับคืนมาจากพวกกุรอยส์ ตามหะดีษที่รายงานโดยศ็อบเราะฮฺ บิน มะบาด

นักหะดีษหลายท่าน เช่น เชากานีย์, ซัรกอนีย์, อัล-อุสกาลานีย์และนะวาวีย์อธิบายว่า คำสั่งห้ามของท่านนบี ศ็อลฯ อาจจะไม่ได้เป็นที่รับรู้กันหมดทุกคน ดังนั้นจึงพบว่ายังมีซอฮาบะฮฺบางคนปฏิบัติอยู่ เช่น ญาบิร, อิบนุ มัศอูด, อบู สะอีด, มุอาวิยะฮฺ, อิบนุ อับบาส, สะลามะฮฺ, มะอฺบาดและอุมัร บิน หุรัยษ์ ตามรายงานของอิบนุ ฮัซม์ แต่บุคคลเหล่านี้มาเข้าใจแจ่มแจ้ง และยุติการทำมุตอะฮฺเมื่อท่านอุมัร รอฎิฯ ประกาศห้ามมุตอะฮฺอีกครั้งหนึ่ง เป็นคำสั่งห้ามตามคำสั่งห้ามของท่านนบี ศ็อลฯ มิใช่การสร้างกฎขึ้นมาใหม่ (อัล-อุสกาลานีย์ในหนังสือฟัตฮฺ อัล-บารีย์, เล่ม 9 หน้า 166-174)

นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าท่านอะลี รอฎิฯ ได้ยินมาว่า อิบนุ อับบาส มองไม่เห็นความผิดที่เกิดจากการทำมุตอะฮฺกับผู้หญิง และท่านยังได้ยินมาว่าอิบนุ อับบาสได้ออกฟัตวาอนุญาตให้มีการทำมุตอะฮฺได้ ท่านจึงไปหาอิบนุ อับบาส และบอกเขาว่านั่นไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง บางรายงานระบุว่าท่านอะลี รอฎิฯ ขอให้อิบนุ อับบาสถอนคำฟัตวาดังกล่าว(ฟัตฮฺ อัล-บารีย์) (ผู้แปล)

Source : Sunni & Shi'ah Perspectives on Islam by Dr. Abdullah Salamah, Darussalam Publishers & Distributors, Riyadh, 1998

อ้างอิงจาก....http://www.sunnahcyber.com/truepath/modules/news/article.php?storyid=3 22/11/08

สงครามภายหลังการฆาตกรรมท่านอุษมาน ตอนที่ 3

การจัดการภายหลังสงครามอูฐ

เมื่ออูฐของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ล้มลง ชัยชนะจึงเป็นของท่านอะลี รอฎิฯในที่สุด สงครามครั้งนี้รู้จักกันในนามของสงครามญะมาล หรือสงครามอูฐ เพราะอูฐของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ กลายเป็นเป้าในการโจมตีอย่างดุเดือด สงครามครั้งนี้นำมาซึ่งความสูญเสียอย่างมากมายแก่ทั้งสองฝ่ายประมาณได้ว่ามีคนมากกว่า 10,000 คนต้องสังเวยชีพให้กับสงคราม ในบรรดาบุคคลที่สิ้นชีวิตในสงคราม มีเศาะหาบะฮฺคนสำคัญๆ ของท่านศาสดา ศ็อลฯ อยู่เป็นจำนวนมาก คนเหล่านี้ล้วนเคยร่วมรบกับท่านศาสดา ศ็อลฯ และกับเคาะลีฟะฮฺผู้ทรงธรรม (คือท่านอบูบักร อุมัรและอุษมาน รอฎิฯ) มาแล้วทั้งสิ้น

ท่านตอลหะฮฺ รอฎิฯ ตายเพราะบาดแผลที่ได้รับในสงคราม สำหรับท่านซุเบรฺ รอฎิฯ ได้หนีออกจากการสู้รบ และเดินทางไปยังมักกะฮฺ เมื่อออกจากบัสเราะฮฺไปได้ระยะหนึ่ง ท่านได้พบกับอาหรับเผ่าบนู กฺอยสฺซึ่งแปรพักตร์ไปเข้าข้างท่านอะลี รอฎิฯ โดยบังเอิญ ณ สถานที่นี้ ซุเบรฺ รอฎิฯ หยุดพักเพื่อทำละหมาด ขณะที่ซุเบรฺกำลังสุญูดอยู่นั้น คนของอะหฺนาฟ บิน กฺอยสฺ หัวหน้าเผ่าบนู กฺอยสฺก็แอบเข้ามาตัดศีรษะของซุเบร รอฎิฯ ด้วยดาบ

อะหฺนาฟนำศีรษะของซุเบรฺ รอฎิฯ ไปเสนอท่านอะลี รอฎิฯ เพื่อหวังจะได้รับรางวัลจากการช่วยเด็ดศีรษะศัตรูของท่านอะลี รอฎิฯ เมื่อท่านอะลี รอฎิฯ เห็นศีรษะของลูกพี่ลูกน้องของตนเองเช่นนั้น ท่านถึงกับสะอื้นไห้ออกมา เมื่อหันไปมองอะหฺนาฟ ท่านก็กล่าวว่า "เจ้าได้กระทำสิ่งที่น่ากลัวอะไรเช่นนี้ และแท้จริงสิ่งที่เจ้าจะได้รับนั้นคือไฟนรก" อะหฺนาฟประหลาดใจในคำพูดของท่านอะลี รอฎิฯ เป็นอย่างยิ่ง เขาพูดกับท่านอะลี รอฎิฯ ว่า "ท่านเป็นผู้ตัดสินมนุษย์ที่ชั่วร้าย ถ้ามีบางคนช่วยกำจัดศัตรูให้กับท่าน แต่ท่านกลับประกาศลงทัณฑ์เขาด้วยไฟนรกอย่างนั้นหรือ" ด้วยความรู้สึกขุ่นเคืองอย่างสาหัสกับสิ่งที่เขาคิดว่าเป็นความอยุติธรรมอย่างใหญ่หลวง อะหฺนาฟถึงกับกระชากดาบออกมา แล้วจ้วงแทงไปยังหน้าอกของตนเอง

หลังจากสงครามยุติลงแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯ ได้ไปตรวจสนามรบด้วยตัวของท่านเอง สิ่งที่พบเห็นก็คือซากศพและแขนขากระจุยกระจายเต็มไปหมด ที่ราบนอกเมืองบัสเราะฮฺยามนั้นเจิ่งนองไปด้วยโลหิตของพี่น้องมุสลิม ในท่ามกลางใบหน้าของผู้เสียชีวิต มีหลายต่อหลายคนที่ท่านอะลี รอฎิฯ คุ้นเคยเป็นอย่างดี ท่านอะลี รอฎิฯ โศกสลดเป็นยิ่งนัก ท่านรู้สึกว่า ถ้าผลของสงครามจะทำให้คนสำคัญๆ เช่นเหล่าเศาะหาบะฮฺต้องตายจากไปจำนวนมากแล้ว ท่านก็จะไม่ยอมทำสงครามอย่างแน่นอน มันเป็นภาพที่น่าสลดใจเป็นอย่างยิ่งที่เห็นมุสลิมฆ่ามุสลิมด้วยกัน สำหรับโศกนาฏกรรมในครั้งนี้ ไม่มีใครจะเศร้าโศกเสียใจมากไปกว่าท่านอะลี รอฎิฯ อีกแล้ว ท่านจัดการละหมาดและฝังศพให้กับทั้งสองฝ่าย ท่านสั่งระงับมิให้มีการเฉลิมฉลองรื่นเริงกับชัยชนะที่ได้รับมา ท่านสั่งให้มีการไว้อาลัยเป็นเวลาสามวันเพื่อระลึกถึงผู้ตาย และสามวันเหล่านี้คือวันเวลาที่ใช้ไปในการฝังศพทหารที่เสียชีวิตของทั้งสองฝ่าย

เคยมีคนสอบถามท่านอะลี รอฎิฯ ว่า ท่านถือว่าบุคคลที่ต่อต้านท่านและตายไปในสงครามครั้งนี้เป็นชะฮีด หรือผู้พลีชีพในอิสลามหรือไม่ คำตอบของท่านก็คือ ท่านถือว่ามุสลิมทุกคนไม่ว่าจะเป็นฝ่ายไหนก็ตาม พวกเขาล้วนตายในสภาพชะฮีด ไม่ว่าจะผิดหรือถูก พวกเขาล้วนมีความเชื่อมั่นว่าพวกเขากำลงต่อสู้ตามแนวทาง

ในหมู่ทหารของท่านอะลี รอฎิฯ มีบางคนต้องการให้นำตัวทหารของฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ที่รอดชีวิตมาได้แจกจ่ายเป็นทาสในระหว่างพวกตน ท่านอะลี รอฎิฯ ปฏิเสธในเรื่องนี้ โดยให้เหตุผลว่า ในฐานะที่เป็นเคาะลีฟะฮฺของมุสลิม ท่านจะยอมปล่อยให้มีการนำตัวมุสลิมมาเป็นทาสในดินแดนซึ่งเป็น "ดารุสสลาม" ไม่ได้เป็นอันขาด เมื่อนำผู้แพ้มาเป็นทาสไม่ได้ พวกเหล่านั้นเลยขออนุญาตเข้าปล้นทรัพย์สินของพวกที่แพ้สงคราม ท่านอะลี รอฎิฯ ปฏิเสธเรื่องนี้อีกเช่นกัน ท่านยืนยันว่าให้ยึดและนำมาแจกจ่ายได้เฉพาะบรรดาอาวุธและยุทโธปกรณ์ต่างๆ ที่นำมาใช้ในสนามรบเท่านั้น เพราะสิ่งเหล่านี้อิสลามอนุญาตให้ยึดได้ในฐานะที่เป็นทรัพย์สงคราม(ฆอนิมะฮฺ) ส่วนสิ่งที่อยู่ในบ้านของประชาชนย่อมเป็นของประชาชน ท่านห้ามไม่ให้ทหารของท่านไปยื้อแย่งของเหล่านั้นจากประชาชน

ภายหลังจัดการฝังศพให้กับทหารที่เสียชีวิตเสร็จสิ้นแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯ จึงเข้าไปในเมืองบัสเราะฮฺ และยึดครองบัสเราะฮฺอย่างเป็นทางการ ท่านจัดการทางด้านการบริหารปกครองบางอย่างที่จำเป็น มีการประกาศนิรโทษกรรมให้กับชาวบัสเราะฮฺ สำหรับชาวเมืองที่เคยต่อต้านท่านและได้หลบหนีไปอยู่กับอาหรับเผ่าต่างๆ ในทะเลทราย ท่านอะลี รอฎิฯ ให้ประกาศว่า พวกเขามีอิสระที่จะกลับมายังบ้านได้อย่างปลอดภัย โดยจะไม่มีการดำเนินการใดๆ สำหรับความผิดที่พวกเขาเคยกระทำไว้

สำหรับท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ท่านอะลี รอฎิฯ เคยพูดถึงนางต่อหน้าประชาชนบัสเราะฮฺที่ท่านเรียกให้มาชุมนุมอยู่ในมัสญิดหลักของเมืองว่า ตัวท่านเองมีความเคารพและนับถือนางเป็นอย่างยิ่ง ระหว่างท่านกับนางมีความเห็นที่แตกต่างกันอยู่บ้างในบางประเด็น แต่ก็ไม่น่าที่จะนำความแตกต่างอันน้อยนิดนั้นมาเป็นเหตุแห่งความขัดแย้งที่ต้องใช้กำลังเข้าห้ำหั่นกันเลย ท่านวิจารณ์ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ว่า มิบังควรที่ผู้หญิงในระดับและสถานภาพเช่นนางจะจับอาวุธขึ้น ในเมื่อคำสอนของอิสลามกำหนดให้สตรีอยู่แต่ในบ้าน และท่านศาสดา ศ็อลฯ เองก็เคยตักเตือนบรรดาภรรยาของท่านเกี่ยวกับเรื่องนี้มาแล้ว

ส่วนตัวท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ นั้น ความตึงเครียดจากสงคราม ความอับอายจากการพ่ายแพ้ ความล้มเหลวของภารกิจ และความตายของบรรดาผู้ที่นางรัก สิ่งเหล่านี้หนักหน่วงเกินกว่าผู้หญิงอย่างนางจะทนทานได้ ถึงแม้นางจะเป็นคนกล้าหาญ แต่นางต้องหลั่งน้ำตาทั้งวันทั้งคืนจนถึงกับล้มป่วยลงในที่สุด ในระหว่างนี้ ท่านอะลี รอฎิฯ มาเยี่ยมและปลอบใจนางอยู่บ่อยๆ ท่านยังได้ใช้คนมาดูแลนางเป็นอย่างดี และยังจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ มาให้กับนางอีกด้วย อัชตารฺ ผู้นำของเหล่าอาชญากรที่เคยสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ได้ซื้ออูฐราคาแพงที่สุดในเมืองบัสเราะฮฺได้มาตัวหนึ่ง เขาจัดการส่งไปให้ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เพื่อแทนอูฐตัวเก่าที่ถูกฆ่าตายในสงคราม ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ไม่ยอมรับของขวัญดังกล่าว นางยังสาปแช่งอัชตารฺว่าเป็นปิศาจชั่ว เป็นคนที่ต้องรับผิดชอบต่อความยุ่งยากต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับอุมมะฮฺ เมื่อท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ฟื้นจากเจ็บป่วยแล้ว นางแสดงความประสงค์ที่จะเดินทางไปยังนครมะดีนะฮฺ ท่านอะลี รอฎิฯ ได้ตระเตรียมการเดินทางให้กับนางอย่างรอบคอบ โดยให้มีสตรีกลุ่มหนึ่งจากเมืองบัสเราะฮฺเดินทางไปร่วมกับนาง นอกจากนี้ ท่านอะลี รอฎิฯ ยังใช้ให้มุฮัมมัด บิน อบีบักร น้องชายต่างมารดาของนางคุ้มกันไปด้วย ท่านอะลี รอฎิฯ ได้เดินทางไปส่งนางที่นอกเมืองบัสเราะฮฺด้วยตัวของท่านเองก่อนจากกัน ท่านอะลี รอฎิฯ ได้ขอให้นางลืมและให้อภัยเกี่ยวกับเหตุการณ์ในครั้งนี้ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้กล่าวคำอำลาต่อท่านอะลี รอฎิฯ ด้วยไมตรีจิตด้วยเช่นกัน เธอประกาศว่าเธอไม่ได้มีความรู้สึกมุ่งร้ายต่อท่านอะลีแต่ประการใด (หนังสือประวัติศาสตร์ของเฏาะบะรีย์) 

ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ พำนักอยู่ในมักกะฮฺสองสามเดือน หลังจากนั้นจึงกลับมาปักหลักอยู่ในมะดีนะฮฺอย่างถาวร เธอเคยมีความรู้สึกเสียใจกับวิธีการที่เธอใช้ในการเรียกร้องความยุติธรรมให้กับท่านอุษมาน รอฎิฯ ซึ่งเธอเห็นว่าไม่เหมาะสม อิบน สะอฺด์บันทึกเอาไว้ว่า ท่านหญิงเคยกล่าวว่า "ฉันอยากให้ตัวฉันเองเป็นต้นไม้ ฉันอยากให้ตัวฉันเองเป็นก้อนหิน ฉันอยากให้ตัวฉันดับสูญไป" ท่านหญิงเคยอ่านอายะฮฺอัล-กุรฺอานที่มีใจความว่า "(โอ้ภรรยาของนบี)จงอยู่แต่ในบ้าน และจงอย่าปรากฏกายต่อสาธารณะ....." และร้องห่มร้องไห้อย่างมากมาย

ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ไม่ได้มีความรู้สึกขุ่นแค้นท่านอะลีแต่อย่างใด แต่ความสัมพันธ์ที่กลับกลายมาเป็นสงครามนั้นเป็นเพราะต่างฝ่ายต่างยืนหยัดในหลักการที่ตนเองมีอยู่ว่าถูกต้องแล้ว พวกลูกสมุนของอิบน สะบาอฺและผู้มีจิตใจชั่วร้ายหลายคนปั้นเรื่องราวต่างๆ ขึ้นเพื่อให้ร้ายเธอ แต่คำเล่าลือเหล่านั้นเป็นเรื่องไร้หลักฐานและไม่สามารถพิสูจน์ด้วยการพินิจพิเคราะห์อย่างมีใจเป็นธรรม อัมมารฺ บิน ยาซีน และอัชตารฺเคยมาพบท่านหญิง และขอสนทนากับเธอ ท่านหญิงพูดกับอัมมารฺว่า "โอ้อัมมารฺ! ท่านไม่รู้หรือว่าท่านนบี ศ็อลฯ เคยกล่าวว่า ห้ามไม่ให้หลั่งเลือดของผู้ศรัทธา(ท่านหญิงมุ่งที่จะพูดถึงการที่พวกเขายุยงให้มีการฆ่าท่านอุษมาน) นอกเสียจากว่าเขาจะกลายเป็นมุรฺตัด หรือเป็นฆาตกร หรือทำซินาอฺ" เจตนาจริงๆ ของท่านหญิงที่นำกองทัพออกมาไม่ใช่เพื่อหลั่งเลือดพี่น้องมุสลิมด้วยกันเองแต่อย่างใด

ท่านหญิงปฏิเสธข่าวลือที่พวกอิบนฺ สะบาอฺเผยแพร่ขึ้น ที่ว่าท่านนบี ศ็อลฯ ได้แต่งตั้งท่านอะลี รอฎิฯ เป็นผู้สืบทอดอำนาจปกครองของท่าน ในยามที่ท่านล้มเจ็บก่อนวะฟาต นั่นก็เพราะว่าท่านนบี ศ็อลฯ ล้มเจ็บอยู่ในบ้านของเธอ และสิ้นลมหายใจบนหน้าตักของเธอ แล้วจะมีใครรู้ดีไปกว่าเธอว่าท่านนบี ศ็อลฯ พูดอะไรบ้าง และไม่ได้พูดอะไรบ้าง เธอเคยถูกบางคนถามถึงเรื่องคนที่ท่านนบี ศ็อลฯ รักมาก เธอตอบว่าในบรรดาผู้หญิงนั้น ฟาฏิมะฮฺเป็นผู้ที่ท่านนบี ศ็อลฯ รักมากที่สุด และในหมู่ผู้ชายนั้น อะลีเป็นที่รักของท่านนบี ศ็อลฯ มากที่สุด เธอพูดว่าอะลีเป็นหนึ่งในอะหฺลุลบัยตฺด้วย ในเวลาที่เธอได้ยินข่าวว่าท่านอะลี รอฎิฯ ถูกลอบสังหารในเมืองกูฟะฮฺ เธอกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮฺ! ขอพระองค์ทรงเมตตาอะลีด้วย เมื่อมีสิ่งใดทำให้เขาพอใจ เขาเคยกล่าวว่า อัลลอฮฺและรสูลของพระองค์กล่าวไว้สมจริงแล้ว ประชาชนของอิรักแสดงท่าทีต่อต้านท่าน และทำให้สิ่งต่างๆ เลวร้าย" (หนังสือมุสนัดของอะหฺมัด, เล่ม 6, หน้า 86-87)

ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ใช้ชีวิตที่เหลืออย่างสงบเสงี่ยม และมิได้เข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมืองนับตั้งแต่นั้นมา นางมีความสุขใจอยู่กับการรายงานหะดีษของท่านศาสดา ศ็อลฯ การอุทิศชีวิตให้กับงานทางด้านวิชาการในแง่นี้ ทำให้นางได้รับการยอมรับว่าเป็นต้นตำรับวิชาหะดีษด้วยคนหนึ่ง

ท่านอะลีได้อะไรจากชัยชนะในสงครามอูฐ

ชัยชนะในสงครามญะมัลของท่านอะลี รอฎิฯ ทำให้เกียรติศักดิ์ของท่านอะลี รอฎิฯ สูงส่งขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม หัวเมืองใหญ่ๆ อย่างเช่นซีเรียยังคงไม่ยอมรับอำนาจการปกครองของท่านอะลี รอฎิฯ อยู่เช่นเดิม อย่างไรก็ตาม จากชัยชนะเหนือบัสเราะฮฺครั้งนี้ ท่านอะลี รอฎิฯ คาดหวังว่าจะเป็นบันไดทอดไปสู่ชัยชนะเหนือกรุงดามัสกัส แต่ความจริงเหตุการณ์ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเลย ในระยะยาวแล้ว ชัยชนะครั้งนี้เป็นเพียงภาพที่เลือนลางเท่านั้น สงครามทำให้ผู้คนล้มหายตายจากมากมายเหลือเกิน เรียกได้ว่าเกือบทุกครอบครัวของทั้งสองฝ่ายมีคนเสียชีวิตหนึ่งคน หรือมากกว่าหนึ่งคนแทบทั้งสิ้น ถึงแม้ว่าประชาชนจะบัยอะฮฺแสดงการยอมรับท่านอะลี รอฎิฯ แล้วก็ตาม แต่พวกเขาก็หาได้มีความรู้สึกเป็นสุขไม่ ความไม่พอใจโดยทั่วๆ ไปยังคงคุกรุ่นอยู่ในจิตใจของประชาชน

ตามปกติแล้ว ชัยชนะเหนือบัสเราะฮฺครั้งนี้น่าจะช่วยเสริมตำแหน่งของท่านอะลี รอฎิฯ ให้เข้มแข็งขึ้น และข่มขู่ฝ่ายตรงข้ามให้กลัวจนหงอ แต่จนแล้วจนรอด เหตุการณ์มิได้เป็นไปในทำนองนั้น ถ้ามีการรักษาข้อตกลงสันติภาพที่เมืองบัสเราะฮฺเอาไว้ได้ พร้อมกันนั้น ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ก็ให้การยอมรับการเป็นเคาะลีฟะฮฺของท่านอะลี รอฎิฯ ตำแหน่งของท่านอะลี รอฎิฯ ก็จะเข้มแข็งขึ้น ความตายของเศาะหาบะฮฺทั้งสองมีผลทำให้มุอาวิยะฮฺได้เปรียบมากขึ้นกว่าเดิม ถ้าบุคคลทั้งสองยังมีชีวิตอยู่ มุอาวิยะฮฺก็ต้องต่อสู้ช่วงชิงกับคู่แข่งถึงสามคนด้วยกัน คือท่านอะลี ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ แต่หลังสงครามบัสเราะฮฺแล้ว มุอาวิยะฮฺต่อสู้ช่วงชิงกับท่านอะลี รอฎิฯ เพียงคนเดียวเท่านั้น ซึ่งสถานการณ์เช่นนี้เป็นประโยชน์ต่อมุอาวิยะฮฺเป็นอย่างยิ่ง

ก่อนหน้านี้ มุอาวิยะฮฺรู้สึกพอใจกับการต่อสู้ด้วยสงครามเย็น เขาไม่ยอมจับอาวุธขึ้นสู้โดยตรง เพราะหวั่นเกรงว่าการเป็นกบฏต่อเคาะลีฟะฮฺโดยเปิดเผยจะทำให้พี่น้องมุสลิมไม่สนับสนุน การสู้รบที่เมืองบัสเราะฮฺเปิดช่องทางให้มีการใช้อาวุธเพื่อตัดสินชี้ขาดปัญหาการดำรงตำแหน่งเคาะลีฟะฮฺ ทำให้มุอาวิยะฮฺนำมาใช้เป็นเหตุผลสนับสนุนตนเองบ้าง กล่าวคือถ้าประชาชนบัสเราะฮฺสามารถต่อสู้กับท่านอะลี รอฎิฯ ได้ ประชาชนซีเรียย่อมจะสามารถทำได้เช่นกัน

ชัยชนะเหนือบัสเราะฮฺของท่านอะลี รอฎิฯ แทนที่จะทำให้อำนาจของท่านอะลี รอฎิฯ เพิ่มพูนขึ้น ในระยะยาวกลับเป็นต้นเหตุแห่งความอ่อนแอของท่าน ชาวกูฟะฮฺและบัสเราะฮฺที่เข้าร่วมรบในกองทัพของท่านส่วนใหญ่มีความหวังว่า จะสามารถกอบโกยทรัพย์สมบัติได้จากการปล้นสะดมภ์ประชาชนที่พ่ายแพ้สงคราม แต่เมื่อท่านอะลี รอฎิฯ สั่งห้ามไม่ให้มีการปล้นสะดมภ์ พวกเขาจึงเพาะความไม่พอใจเอาไว้ในใจ บรรดาคนที่มีส่วนร่วมในการสู้รบเริ่มจะมีความรู้สึกว่า พวกเขาไม่ได้ผลตอบแทนอะไรเลยจากการต่อสู้เพื่อท่านอะลี รอฎิฯ ความรู้สึกดังกล่าวทำให้ท่านอะลี รอฎิฯ พบกับความยุ่งยากในการจัดทัพไปสู้รบกับฝ่ายมุอาวิยะฮฺในเวลาต่อมา

แท้ที่จริงแล้ว สงครามที่เมืองบัสเราะฮฺครั้งนี้เกิดขึ้นเพราะการเสี้ยมเขาโดยพวกอาชญากรที่มีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ซึ่งขัดกับเจตนารมณ์ของท่านอะลี รอฎิฯ เป็นอย่างยิ่ง ชัยชนะที่ได้รับทำให้พวกอาชญากรมีอำนาจมากยิ่งขึ้น เรื่องนี้ทำให้ท่านอะลี รอฎิฯ ต้องอึกอักขวยเขินมากพอดู เพราะที่เมืองบัสเราะฮฺ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้จัดการประหารเหล่าอาชญากรจนไม่มีเหลือ เรื่องนี้มุอาวิยะฮฺและศัตรูรายอื่นๆ ของท่านอะลี รอฎิฯ ได้ยกขึ้นมาเป็นข้อพิสูจน์ว่า ท่านอะลีมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ เพราะท่านอะลี รอฎิฯ ไม่ได้ดำเนินการใดๆ กับพวกอาชญากรแถมยังปกป้องพวกเหล่านี้เสียด้วย

ขณะที่มีการเจรจาสันติภาพที่เมืองบัสเราะฮฺก่อนสงครามจะอุบัติขึ้น ในเวลานั้นท่านอะลี รอฎิฯ เองก็มีความคิดที่จะจัดการกับเหล่าอาชญากรเหมือนดังที่ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้ดำเนินการกับพวกอาชญากรในเมืองบัสเราะฮฺ อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมา ทำให้สิ่งต่างๆ เป็นเรื่องยุ่งยากสำหรับท่านอะลี รอฎิฯ ความจริงคนเหล่านี้มีลักษณะกบฏเป็นสันดาน พวกเขาทำให้ท่านอะลี รอฎิฯ ต้องปวดหัวเป็นอย่างยิ่ง เมื่อครั้งท่านอะลี รอฎิฯ แต่งตั้งอับดุลลอฮฺ บิน อับบาส ลูกพี่ลูกน้องของท่านเป็นข้าหลวงประจำบัสเราะฮฺ พวกอาชญากรเหล่านี้บังอาจติเตียนการแต่งตั้งดังกล่าวโดยไม่หวั่นเกรงสิ่งใด พวกเขาตำหนิว่า “ถ้าเคาะลีฟะฮฺต้องมาแต่งตั้งญาติพี่น้องของตนไปเป็นข้าหลวง แล้วเช่นนั้นทำไมเราต้องฆ่าอุษมานด้วย" ครั้นเวลาผ่านไป วิกฤติการณ์ยิ่งเลวร้ายขึ้น พวกอาชญากรเหล่านี้ได้สั่งสมอำนาจและความสำคัญมากยิ่งขึ้นเป็นลำดับ ท่านอะลี รอฎิฯ ทั้งๆ ที่มีความอาจหาญ ความมั่นคงและคุณลักษณะประเสริฐอื่นๆ ก็ตาม ท่านยังไม่วายที่จะตกเป็นนักโทษอยู่ในอุ้งมือของอาชญากรเหล่านั้น

อ้างอิงจาก....... http://www.sunnahcyber.com/truepath/modules/news/article.php?storyid=34   22/11/08

สงครามภายหลังการฆาตกรรมท่านอุษมาน ตอนที่ 2

ตามบันทึกของนักประวัติศาสตร์ระบุว่า ขณะที่ทราบข่าวการเคลื่อนทัพของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ไปยังบัสเราะฮฺ ท่านอะลี รอฎิฯได้รับการเตือนภัย และเกรงกลัวว่าถ้าพวกเขาสามารถยึดครองคลังสมบัติของเมืองบัสเราะฮฺได้แล้ว และถ้ากองทหารเมืองบัสเราะฮฺเข้าอยู่ใต้สังกัดของพวกเขาแล้ว พวกเขาจะเป็นอันตรายต่อระบอบการปกครองของท่านอะลีได้ในที่สุด ดังนั้น ท่านอะลี รอฎิฯ จึงต้องรีบเร่งไปยังดินแดนอิรักทันที

ท่านอะลี รอฎิฯ พยายามเรียกร้องให้ชาวมะดีนะฮฺอาสาสมัครไปร่วมกองทัพในครั้งนี้ แต่ชาวมะดีนะฮฺส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย และต้องการวางตัวเป็นกลาง พวกที่ยอมไปกับท่านอะลี รอฎิฯ รวมแล้วมีไม่เกิน 900 คนซึ่งส่วนใหญ่เป็นพวกอิบนฺ สะบาอฺที่เคยมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ เมื่อท่านใกล้จะออกเดินทาง อับดุลลอฮฺ บิน สะลาม เศาะหาบะฮฺสำคัญคนหนึ่งของท่านนบี ศ็อลฯ ตรงเข้ามายึดบังเหียนม้าของท่านอะลี รอฎิฯ เอาไว้แล้วกล่าวว่า : 

"โอ้ท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน! ได้โปรดอย่าจากมะดีนะฮฺไปเลย ถ้าหากท่านได้จากมะดีนะฮฺไปแล้ว ท่านจะไม่สามารถหวนคืนมายังมะดีนะฮฺได้อีกต่อไปแล้ว มะดีนะฮฺก็จะสิ้นสภาพการเป็นเมืองหลวงของโลกอิสลาม" 

สมุนของอิบนฺ สะบาอฺต้องการที่จะทุบตีอับดุลลอฮฺ บิน สะลาม แต่ท่านอะลี รอฎิฯ ห้ามมิให้พวกเขาแตะต้องร่างกายของอับดุลลอฮฺ บิน สะลามอย่างเด็ดขาด เพราะเขาคือเศาะหาบะฮฺสำคัญของท่านรสูล ศ็อลฯ ท่านอะลียืนยันกับอับดุลลอฮฺว่า ท่านจะกลับมายังมะดีนะฮฺในไม่ช้า อย่างไรก็ตามเหตุการณ์มิได้เป็นเช่นนั้น ท่านอะลี รอฎิฯ ไม่เคยกลับมายังมะดีนะฮฺอีกเลย และมะดีนะฮฺก็ไม่ได้เป็นเมืองหลวงของโลกอิสลามนับแต่นั้นมา 

ในเบื้องต้น ท่านอะลี รอฎิฯ ต้องการเคลื่อนทัพไปสกัดทัพของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ในระหว่างทาง แต่พอถึงชุมทางอัรฺ-รอบดะฮฺ ท่านก็ได้รับข่าวว่า ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ สามารถยึดเมืองบัสเราะฮฺได้แล้ว ท่านอะลีมีความรู้สึกว่าการสู้รบที่บัสเราะฮฺจะต้องอุบัติขึ้นอย่างแน่นอน แต่กองทัพของท่านมีกำลังไม่เพียงพอสำหรับปฏิบัติการณ์ในครั้งนี้ ท่านหะซันบุตรของท่านอะลี รอฎิฯ แนะนำผู้เป็นบิดาว่าอย่าเล่นกับไฟโดยท่านกล่าวว่า : 

"ฉันเกรงว่าบิดาจะถูกลอบสังหารเหมือนกับท่านอุษมาน ฉันเฝ้าแนะนำบิดาว่า อย่าเล่นกับไฟ แต่แล้วบิดาก็มิได้ฟังฉันเลย" 

ท่านอะลี รอฎิฯ ต้องการทราบว่า คำแนะนำที่ตัวท่านมิได้รับฟังนั้นคืออะไรกันแน่ ท่านหะซัน รอฎิฯ จึงเฉลยความออกไปว่า : 

"ขณะที่พวกกบฏปิดล้อมบ้านของท่านอุษมานอยู่นั้น ฉันเคยแนะนำให้บิดาออกไปเสียจากเมืองมะดีนะฮฺ ทั้งนี้ก็เพราะว่า การลอบสังหารท่านอุษมานในขณะที่บิดายังรั้งอยู่ในมะดีนะฮฺ มันไม่เป็นประโยชน์อันใดต่อบิดาเลย เมื่อท่านอุษมานถูกสังหาร ฉันได้แนะนำบิดาไม่ให้รับตำแหน่งของเคาะลีฟะฮฺ นอกเสียจากว่า จะมีคณะผู้แทนเดินทางมาพบบิดาจากแว่นแคว้นต่างๆ ของประเทศ แล้วมาขอร้องให้บิดายอมรับตำแหน่งเคาะลีฟะฮฺ ขณะที่ตอลหะฮฺและซุเบรฺทิ้งบิดาไป ฉันเคยแนะนำให้บิดาเก็บตัวอยู่ในบ้านและปล่อยให้ประชาชนตัดสินใจเกี่ยวกับปัญหาการชำระหนี้เลือดของท่านอุษมานด้วยตัวของพวกเขาเอง ฉันเคยแนะนำบิดาให้อยู่ห่างจากความขัดแย้ง แต่บิดาก็ไม่เคยยอมรับคำแนะนำของฉันเลย" 

ท่านอะลี รอฎิฯ อธิบายว่า ในตอนที่พวกกบฏปิดล้อมบ้านของท่านอุษมาน รอฎิฯ ตัวท่านเองไม่ยอมออกจากมะดีนะฮฺ เพราะโดยการทำเช่นนั้น พวกกบฏอาจจะไล่ตาม แล้วตัวท่านก็อาจจะตกอยู่ในชะตากรรมเดียวกับท่านอุษมานก็ได้ ส่วนตำแหน่งเคาะลีฟะฮฺนั้น ประชาชนมะดีนะฮฺเป็นผู้มอบให้กับท่านเอง มีแต่ประชาชนมะดีนะฮฺเท่านั้นที่สามารถทำเช่นนี้ได้ ส่วนคนที่อยู่ในเมืองอื่นๆ จะต้องยอมตามการตัดสินใจของชาวมะดีนะฮฺ ท่านยังเสริมว่า เมื่อท่านยอมรับตำแหน่งเคาะลีฟะฮฺแล้ว ท่านไม่สามารถเก็บตัวอยู่แต่ภายในบ้าน และหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบตามตำแหน่งของท่าน 

ณ ชุมทางอัรฺ-รอบดะฮฺนี้ มีชน เผ่าบนูตัย มาบัยอะฮฺและเข้าร่วมกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ นอกจากนี้ยังมีเผ่าบนูอะสัด อีกเผ่าหนึ่งที่แปรพักตร์มาเข้าข้างท่านอะลี รอฎิฯ เพราะเผ่านี้เป็นพันธมิตรกับเผ่าบนูตัย ประกอบกับเคยปฏิเสธไม่ยอมมอบฮัรฺกุส บิน ซุเบรฺ ผู้มีส่วนร่วมสังหารท่านอุษมานให้ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ไปลงโทษตามกฎเกฺาะศอซของอิสลาม ส่วนเผ่าอื่นๆ ที่อยู่โดยรอบชุมทางยังคงวางตัวเป็นกลางในเรื่องนี้ 

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีคนจากเผ่าบนูตัยและบนูอะสัดให้การสนับสนุนแล้วก็ตาม แต่ในสถานการณ์ที่ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ สามารถยึดครองบัสเราะฮฺได้โดยสมบูรณ์แล้วนั้น กำลังทหารในกองทัพของท่านยังไม่เพียงพอ ท่านอะลี รอฎิฯ จึงพยายามหาทางขยายกองทัพให้ใหญ่ขึ้นกว่าเดิม ซึ่งท่านมองว่าขุมกำลังที่ใหญ่ที่สุดในตอนนั้นได้แก่เมืองกูฟะฮฺเท่านั้น 

กบฏในกูฟะฮฺเข้าร่วมกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ 

เมืองกูฟะฮฺมีข้าหลวงคนเก่าชื่อ อบูมูซา อัชอารี แต่งตั้งโดยท่านอุษมาน รอฎิฯ ในตอนแรกท่านอะลี รอฎิฯ ส่งคนของท่านเองมาเป็นข้าหลวงแทนอบูมูซา แต่ประชาชนของกูฟะฮฺไม่ยอมรับข้าหลวงคนใหม่ที่ถูกส่งมา และต้องการให้อบูมูซาดำรงตำแหน่งสืบต่อไป ท่านอะลี รอฎิฯ ยอมรับความต้องการของชาวกูฟะฮฺ และยอมให้อบูมูซาเป็นข้าหลวงได้ต่อไป อบูมูซาจึงบัยอะฮฺยอมรับท่านอะลี รอฎิฯ เป็นเคาะลีฟะฮฺ 

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ในกูฟะฮฺมิใช่ว่าจะเป็นประโยชน์ต่อท่านอะลี รอฎิฯ เท่าใดนัก ถึงแม้ว่าชาวกูฟะฮฺจะบัยอะฮฺต่อท่านอะลีแล้วก็ตาม แต่พวกเขามีความเชื่อว่า ตนเองมีความเข้มแข็งเพียงพอที่จะกระทำอะไรอย่างเป็นอิสระ อบูมูซาเองก็คิดว่า แม้ว่าเขาจะเป็นหนี้ท่านอะลี รอฎิฯ เกี่ยวกับตำแหน่งข้าหลวง แต่เขาก็คิดว่า ไม่จำเป็นจะต้องปฏิบัติตามคำสั่งของท่านอะลี รอฎิฯ ในทุกๆ เรื่อง 

ด้วยความต้องการกำลังทหารเพิ่มเติม ท่านอะลี รอฎิฯ จึงส่งมุฮัมมัดบิน ญะอฺฟัรฺ และมุฮัมมัด บิน อบีบักรฺ ลูกเลี้ยงของท่านเป็นทูตออกเดินทางจากอัรฺ-รอบดะฮฺไปยังเมืองกูฟะฮฺ เพื่อขอให้อบูมูซาช่วยจัดหาชาวกูฟะฮฺมาเข้าร่วมกองทัพ พร้อมกับให้แจ้งข่าวดีต่อชาวกูฟะฮฺว่า ท่านอะลี รอฎิฯ ต้องการจะย้ายเมืองหลวงมายังกูฟะฮฺ สำหรับบุคคลทั้งสองต่างก็เป็นบุตรของนางอัสมาอฺ มุฮัมมัด บิน ญะอฺฟัรเป็นบุตรที่เกิดจากญะอฺฟัรฺ พี่ชายของท่านอะลี รอฎิฯ หลังจากญะอฺฟัรฺตายจากไป นางจึงแต่งงานกับท่านอบูบักร รอฎิฯ นางมีบุตรกับท่านอบูบักรคนหนึ่งชื่อ มุฮัมมัด บิน อบีบักรฺ และหลังจากท่านอบูบักรฺตายจากไป นางได้แต่งงานใหม่กับท่านอะลี รอฎิฯ 



อบูมูซาให้การต้อนรับทูตของท่านอะลี รอฎิฯ ด้วยความเย็นชา พร้อมกับฝากความไปบอกท่านอะลี รอฎิฯ ว่า "เราประชาชนแห่งกูฟะฮฺได้ตัดสินใจแล้วว่า จะไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับการสู้รบ ขอให้เป็นที่เข้าใจว่า เราจะไม่เข้าข้างฝ่ายใด จนกว่าท่าน(อะลี รอฎิฯ)จะสลัดตัวท่านเองให้หลุดพ้นจากพวกฆาตกรที่สังหารท่านอุษมานให้ได้เสียก่อน" ท่าทีของอบูมูซาช่างเหมือนกับผู้ปกครองของประเทศที่มีเอกราช ทั้งๆที่ตนเองเป็นเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการแต่งตั้งจากท่านอะลี รอฎิฯ เท่านั้น 

หลังจากถูกอบูมูซาปฏิเสธไม่ให้ความช่วยเหลือในครั้งแรกแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯ ได้ส่งคณะผู้แทนอีกชุดหนึ่งโดยการนำของท่านอับดุลลอฮฺ อิบนฺ อับบาส รอฎิฯ ไปพบกับอบูมูซา ครั้งนี้ข้อเรียกร้องของท่านอะลี รอฎิฯ ได้รับการปฏิเสธอย่างไม่มีเยื่อใยอีกครั้งหนึ่ง 

ความล้มเหลวของคณะทูตสองชุดข้างต้นเกิดจากการขาดการติดต่อกับประชาชน ทุกอย่างติดอยู่กับตัวอบูมูซาแต่เพียงผู้เดียว อบูมูซาถือสิทธิในการพูดแทนประชาชนทั้งหมด ในขณะนั้นท่านอะลี รอฎิฯ ได้รับคำแนะนำให้พยายามหาทางติดต่อกับชาวกูฟะฮฺเองโดยตรง ท่านอะลี รอฎิฯ จึงตัดสินใจส่งบุคคลกลุ่มหนึ่งเข้าไปเคลื่อนไหวในหมู่ชาวกูฟะฮฺ โดยที่ในหมู่คนเหล่านี้บางคนเป็นชาวกูฟะฮฺ หรือบางคนมีอำนาจอิทธิพลต่อชาวกูฟะฮฺเองเป็นทุนเดิม คณะบุคคลชุดนี้มีท่านหะซัน รอฎิฯ บุตรของท่านอะลี รอฎิฯ เป็นผู้นำ 

ท่านอะลี รอฎิฯ ยังกำชับกับท่านหะซันว่า ถ้าสถานการณ์ภายในเมืองกูฟะฮฺเอื้ออำนวย ให้ฉวยโอกาสปลดอบูมูซาออกจากตำแหน่งเสีย เพราะหากปล่อยให้อบูมูซารั้งอยู่ในตำแหน่งต่อไป ภารกิจการรวบรวมกำลังพลภายในเมืองกูฟะฮฺคงจะสำเร็จได้ยาก 

ยุทธวิธีที่คนกลุ่มนี้นำไปใช้เกลี้ยกล่อมชักชวนประชาชน ก็คือการตอกย้ำในประเด็นที่ว่า ชาวกูฟะฮฺส่วนใหญ่เคยเข้าร่วมในการกบฏต่อท่านอุษมาน รอฎิฯ ดังนั้นเสียงเรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ จึงหมายถึงการสังหารหมู่ชาวกูฟะฮฺนั่นเอง เพราะฉะนั้น ในสถานการณ์เช่นนี้ ประชาชนชาวกูฟะฮฺควรจะคำนึงถึงประโยชน์ของตัวเอง โดยการเข้าข้างท่านอะลี รอฎิฯ ทำการต่อสู้กับพวกที่เรียกร้องให้มีการชำระหนี้เลือดดังกล่าว ยุทธวิธีนี้ได้ผล และชาวกูฟะฮฺส่วนใหญ่ตัดสินใจเข้าร่วมกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ 

หลังจากเคลื่อนไหวในหมู่ประชาชนและได้ผู้สนับสนุนจำนวนมากมายแล้ว ในช่วงเวลาละหมาดวันศุกร์วันหนึ่ง ท่านหะซัน รอฎิฯ ก็มาถึงเมืองกูฟะฮฺ ท่านตรงไปยังมัสญิดใหญ่ภายในเมือง กลไกเคลื่อนไหวของท่านได้นำชาวเมืองที่ยอมให้การสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ มาคอยต้อนรับอยู่ภายในมัสญิดเป็นจำนวนมาก อบูมูซา อัชอารีก็อยู่คอยให้การต้อนรับท่านหะซันด้วย ในวันนั้น ท่านหะซันได้กล่าวปราศรัยต่อประชาชน ท่านนำความปรารถนาดีของท่านอะลี รอฎิฯ มาแจ้งให้ประชาชนทราบ และได้กำชับให้ประชาชนช่วยกันเสริมกำลังของท่านอะลี รอฎิฯ ให้แข็งแกร่งขึ้น เพื่อจะได้ต่อสู้กับบุคคลที่หวังจะสร้างรอยร้าวให้เกิดขึ้นในหมู่มุสลิม 

ในขณะนั้นได้มีชาวกูฟะฮฺบางคนร้องตะโกนสนับสนุนท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ชายคนหนึ่งชื่อ เซฺด บิน เซี๊ยะฮฺวาน ชาวกูฟะฮฺผู้มีชื่อเสียงยืนขึ้นกล่าวว่า ตนเองได้รับหนังสือฉบับหนึ่งจากท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ แนะนำให้ชาวกูฟะฮฺเก็บตัวอยู่แต่ในบ้าน และไม่ให้เข้าไปมีส่วนร่วมในการสู้รบ ท่านหะซัน รอฎิฯ แสดงความคิดเห็นวิพากษ์วิจารณ์การนำทัพของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ว่าไม่สมควรเพราะนางมีฐานะเป็นผู้หญิงซึ่งควรจะอยู่กับเหย้าเฝ้ากับเรือนมากกว่า ต่อมาอบูมูซา อัชอารียืนขึ้นแสดงความคิดเห็นว่า ในสถานการณ์ที่มุสลิมสองฝ่ายทะเลาะกัน หนทางที่ดีที่สุดของชาวกูฟะฮฺได้แก่การรักษาความเป็นกลางเอาไว้

หลังจากนั้นจึงมีการสนทนาตอบโต้กันระหว่างท่านหะซัน รอฎิฯ กับอบูมูซาอย่างยืดยาว ท่านหะซันพยายามพูดต้อนให้อบูมูซาดิ้นไม่หลุดจากประเด็นหน้าที่ของ "ผู้ตาม" ที่ต้องยอมรับคำบัญชาและอำนาจอันชอบธรรมของ "ผู้นำ" ซึ่งอบูมูซาเองก็ได้บัยอะฮฺแสดงการยอมสวามิภักดิ์แล้ว ในตอนสุดท้ายท่านหะซัน รอฎิฯ กล่าวว่า "เคาะลีฟะฮฺของท่านขอให้ท่านช่วยเหลือเขาในการต่อสู้กับบรรดาศัตรูของเขา แต่ศัตรูของเขากลับขอให้ชาวกูฟะฮฺเก็บตัวอยู่ภายในบ้าน และมิให้เข้ามาพัวพันกับสงคราม นี่ย่อมหมายความว่า โดยการกระทำของท่าน ท่านกำลังช่วยเหลือศัตรูของเคาะลีฟะฮฺ ถึงแม้ท่านจะให้สัตยาบันยอมรับเขา และได้ตำแหน่งนี้มาเพราะเขาก็ตาม นี่คือการกบฏชัดๆ" พอถึงตรงนี้ อบูมูซาโต้เถียงไม่ได้อีกต่อไป 

และแล้ว ผู้สนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ ได้โห่ร้องขึ้นว่า "ขอให้ข้าหลวงพินาศลง เขาคือผู้ทรยศ" อย่างไรก็ตาม มีบางคนร้องตะโกนสนับสนุนอบูมูซาสวนกลับไป มีการโต้เถียงและทะเลาะกันอย่างรุนแรง จนในที่สุดทั้งสองฝ่ายก็ตะลุมบอนกัน ความรุนแรงขยายตัวออกไปภายนอกมัสญิด อัชตารฺนำกำลังกองหนึ่งเข้ายึดทรัพย์สินของอบูมูซา และยึดบัยตุ้ลมาลของเมืองบัสเราะฮฺเอาไว้ อบูมูซาหลบหนีไปยังเมืองมักกะฮฺ อาศัยอำนาจที่ท่านอะลี รอฎิฯ มอบหมายให้ ท่านหะซัน รอฎิฯ จึงแต่งตั้งให้ กอรฺดะฮฺ บิน กะอับ เป็นข้าหลวงคนใหม่ของเมืองกูฟะฮฺ 

หลังจากจัดตั้งหน่วยปกครองของท่านอะลี รอฎิฯ ในเขตเมืองกูฟะฮฺเรียบร้อยแล้ว ท่านหะซัน รอฎิฯ ได้กล่าวปราศรัยต่อประชาชน ท่านแจ้งให้ชาวกูฟะฮฺทราบว่า ท่านเคาะลีฟะฮฺต้องการที่จะย้ายเมืองหลวงจากมะดีนะฮฺมาสู่กูฟะฮฺ ท่านยังได้เตือนให้ชาวกูฟะฮฺระวังพวกที่เรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ โดยท่านกล่าวว่า "จงระวังพวกกบฏที่แสร้งจับอาวุธขึ้นเพื่อจะชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน โอ้ประชาชนกูฟะฮฺ! การล้างหนี้เลือดของท่านอุษมานนั้นเป็นเพียงข้ออ้างเพื่อจะปลดท่านเคาะลีฟะฮฺอะลีออกจากตำแหน่ง" พร้อมกับได้เรียกร้องให้พวกเขาสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ 

หลังจากผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ ท่านหะซัน รอฎิฯ สามารถระดมพลได้สูงถึงหนึ่งหมื่นคน ท่านนำกองกำลังดังกล่าวเคลื่อนไปยังชุมทางอัร-รอบดะฮฺ เพื่อสมทบกับท่านอะลี รอฎิฯ ท่านอะลีให้การต้อนรับกองทหารจากกูฟะฮฺด้วยความยินดีเป็นอย่างยิ่ง อย่างไรก็ตาม ในคำปราศรัยของท่านที่กล่าวกับทหารใหม่จากกูฟะฮฺ ท่านได้แถลงให้เห็นว่าท่านปรารถนาที่จะให้เกิดสันติภาพมากกว่าสงคราม ตอนหนึ่งท่านพูดว่า "น่าเสียดายที่พี่น้องของเราบางคนได้เลือกที่จะเดินสู่หนทางที่ผิด และเพาะความบาดหมางขึ้นในประชาคมฉันแสวงหาความช่วยเหลือจากพวกท่านในการฟื้นฟูเอกภาพให้เกิดขึ้นในหมู่พี่น้องมุสลิม บรรดาคนที่แยกตัวออกไปจากพวกเรา พวกเขาเหล่านั้นขาดแนวทาง พวกเขาจึงหลงผิด และฉันต้องการให้พวกเขาได้เห็นแสงสว่างของเหตุผล ฉันไม่มีเจตนาที่จะนำพวกท่านไปสู่การรบที่กระหายเลือด พวกท่านคืออาสาสมัครแห่งสันติภาพ และพวกเราจะเคลื่อนไปสู่บัสเราะฮฺเพื่อรักษาสันติภาพเอาไว้" นอกจากนี้ ท่านอะลี รอฎิฯ ยังสำทับว่าภายหลังภารกิจที่บัสเราะฮฺเสร็จสิ้นแล้ว ท่านจะย้ายเมืองหลวงมายังกูฟะฮฺ 

นอกจากชาวกูฟะฮฺจำนวนหนึ่งหมื่นคนแล้ว ในเวลาต่อมาได้มีพวกเบดูอินอีกหลายเผ่าเข้ามาร่วมในกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ ตามอย่างชาวกูฟะฮฺ ทำให้ในเวลานี้ ท่านอะลี รอฎิฯ มีกำลังทหารมากถึง 20,000 คน ทำให้ท่านเกิดความมั่นใจในปฏิบัติการณ์ครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ไม่สู้ดีนักสำหรับเรื่องนี้ก็คือ ชาวเบดูอินและชาวกูฟะฮฺที่อาสาสมัครเข้าร่วมรบกับท่านในครั้งนี้ส่วนใหญ่คือบุคคลที่เคยมีส่วนร่วมในการกบฏต่อท่านอุษมาน รอฎิฯ เพราะเหตุนี้พวกเขาจึงแสดงการสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ อย่างแรงกล้า ประกอบกับท่านอะลี รอฎิฯ ตกอยู่ในภาวะที่ต้องการพันธมิตรเป็นอย่างยิ่ง ท่านจึงไม่สามารถทำให้บุคคลที่อาสาสมัครเข้ามาสนับสนุนแนวทางของท่านต้องหมางเมินออกไป ขณะที่ท่านอะลี รอฎิฯ ครุ่นคิดถึงเรื่องนี้ ท่านมีความรู้สึกว่า ประชาชนที่เป็นกบฏต่อท่านภายหลังบัยอะฮฺต่อท่านแล้ว คนเหล่านี้ต้องรับผิดชอบต่อสภาพการณ์ที่น่าพะอืดพะอมอะไรเช่นนี้ ถ้าบุคคลเหล่านี้ให้ความร่วมมือกับท่านภายหลังจากท่านดูแลการปกครองบ้านเมืองจนเป็นปึกแผ่นได้แล้ว ท่านจึงจะสามารถดำเนินการลงโทษบรรดาบุคคลที่มีส่วนร่วมในการกบฏต่อท่านอุษมาน รอฎิฯ ถ้าพวกกบฏมีความจริงใจในข้อเรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ จริง พวกเขาจำเป็นจะต้องช่วยเสริมอำนาจของท่านอะลีให้แข็งแกร่งขึ้นเสียก่อน แต่โดยการเป็นกบฏต่อท่าน พวกเขาได้ทำลายจุดมุ่งหมายที่พวกเขาปรารถนาจะให้สัมฤทธิ์ผลไปอย่างน่าเสียดาย สำหรับความคิดความรู้สึกท่านอะลี รอฎิฯ แล้ว เสียงเรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ นั้น ความจริงเป็นเพียงข้ออ้างประการหนึ่งเท่านั้น เป้าหมายที่แท้จริงของพวกเขาคือการยึดอำนาจ โดยส่วนตัวของท่านอะลี รอฎิฯ เองท่านไม่เคยกระหายใคร่ได้เป็นเคาะลีฟะฮฺเลย แต่บัดนี้ท่านได้รับเลือกให้เป็นเคาะลีฟะฮฺแล้ว ท่านจึงมีหน้าที่ต้องดูแลมิให้นักฉวยโอกาสทั้งหลายนำเอาหน้าที่การเป็นเคาะลีฟะฮฺอันศักดิ์สิทธิ์ของท่านไปเป็นเครื่องเล่น 

ขณะเดียวกัน ยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ท่านต้องเป็นกังวลอย่างมาก นั่นก็คือว่า ในฐานะที่เป็นเคาะลีฟะฮฺ ท่านจำเป็นจะต้องพยายามหลีกเลี่ยงการหลั่งเลือดใดๆ ในหมู่พี่น้องมุสลิม ด้วยเหตุนี้ท่านจึงตกลงใจว่า ถึงแม้ท่านจะเคลื่อนกองทัพอันเกรียงไกรไปยังบัสเราะฮฺ ท่านจะต้องพยายามหลีกเลี่ยงสงครามให้ได้ ส่วนความเข้มแข็งของกองทัพของท่านนั้นจะใช้ไปเพื่อเป็นเครื่องหยุดยั้งการกระทำแบบหุนหันพลันแล่นของฝ่ายปรปักษ์ หลังจากไตร่ตรองถึงเหตุผลสนับสนุนและเหตุผลแย้งอย่างละเอียดถี่ถ้วนแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯ จึงตัดสินใจเคลื่อนทัพออกจากอัรฺ-รอบดะฮฺไปยังกูฟะฮฺพร้อมกับไพร่พลจำนวนสองหมื่นคน 

ในระหว่างทาง อาหรับเผ่ารอบีอะฮฺและอับดุลกฺอยสฺซึ่งแต่เดิมเคยสนับสนุนฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้แปรพักตรมาเข้าร่วมกับท่านอะลี รอฎิฯ ครั้นถึงบัสเราะฮฺ กองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ ก็ตั้งค่ายอยู่นอกเมือง ชาวบัสเราะฮฺฝ่ายสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ ซึ่งเคยทิ้งเมืองออกไปเพราะพ่ายแพ้ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้พากันกลับเข้ามาสมทบกับกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ ท่านอะลีสั่งให้คนของท่านตั้งมั่นอยู่ในความสงบ จะไม่มีการทำสงคราม จนกว่าการแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธีจะใช้ไม่ได้ผลแล้วเท่านั้น 

สงครามญะมาล(อูฐ) 

ถึงแม้ท่านอะลี รอฎิฯ จะยกกองทัพอันเกรียงไกรมายังเมืองบัสเราะฮฺแต่ท่านอะลี รอฎิฯ มิได้นิยมชมชอบการหลั่งเลือดในหมู่พี่น้องมุสลิมแม้แต่น้อย ท่านมีความรู้สึกว่าบรรดาบุคคลที่ขัดขืนอำนาจของท่านนั้นล้วนกระทำไปเพราะความเข้าใจผิดบางอย่าง ดังนั้น ท่านจึงส่งคณะทูตชุดหนึ่งให้ไปเจรจาสันติภาพกับฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ โดยให้เกฺาะอฺกอฮฺเป็นผู้นำ เกฺาะอฺกอฮฺผู้นี้เป็นหนึ่งในผู้นำของชาวกูฟะฮฺ เป็นนักรบที่มีชื่อเสียงในการทำสงครามกับเปอร์เซียในสมัยของเคาะลีฟะฮฺอบูบักรและอุมัร รอฎิฯ ท่านอะลี รอฎิฯ สั่งห้ามมิให้คณะทูตชุดนี้แสดงท่าทีข่มขู่วางก้ามเอากับฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ท่านยังกำชับให้พวกเขาแสดงความเคารพต่อท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ให้เหมาะสมกับการเป็นมารดาของปวงผู้ศรัทธา 

เกาะอฺกอฮฺและคณะทูตได้รับการต้อนรับจากท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ เป็นอย่างดี เมื่อเกาะอฺกอฮฺอ่านสารแห่งความปรารถนาดีของท่านอะลี รอฎิฯ แล้ว ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้กล่าวว่า นางเองก็มีความยินดี ถ้าความเข้าใจผิดทั้งมวลจะได้รับการขจัดปัดเป่าและจะมีการฟื้นฟูเอกภาพของมุสลิมกันอีกครั้งหนึ่ง เกฺาะอฺกอฮฺสอบถามท่านหญิงว่ามีวัตถุประสงค์อย่างไรถึงได้ออกมากับกองทัพในครั้งนี้ ท่านหญิงอธิบายว่า เพราะต้องการชำระหนี้เลือดของท่านอุษมาน รอฎิฯ และเพื่อการส่งเสริมสนับสนุนแนวทางของอิสลาม 

หลังจากนั้น เกฺาะฮฺกอฮฺพยายามชี้ให้เห็นว่าในขณะที่รัฐบาลของท่านอะลี รอฎิฯ ยังไม่เป็นปึกแผ่น การจัดการกับบรรดาบุคคลที่มีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ยังไม่อาจทำได้ เพราะพวกนั้นมีเป็นจำนวนมากและยังมีอำนาจอิทธิพลอย่างมากมาย ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เองก็ไม่ควรท้าทายอำนาจปกครองอันชอบธรรมของท่านอะลี รอฎิฯ จริงอยู่การเรียกร้องให้มีการชำระหนี้เลือดเป็นสิ่งถูกต้อง แต่เมื่อมีการท้าทายต่ออำนาจท่านอะลี รอฎิฯ จึงต้องเข้าจัดการกับฝ่ายที่ท้าทายอำนาจของท่านก่อนเป็นธรรมดา โอกาสในการชำระหนี้เลือดจึงหมดไปอย่างน่าเสียดาย เกฺาะอฺกอฮฺวิเคราะห์ว่า หากฝ่ายท่านหญิงและพรรคพวกจะจับมือกับท่านอะลี รอฎิฯ และช่วยกันเสริมอำนาจการปกครองของท่านอะลี รอฎิฯ ให้เป็นปึกแผ่นเสียก่อนแล้ว การชำระหนี้เลือดจึงจะเป็นไปได้ภายในขอบเขตของกฎหมายอิสลาม ในภาวะที่ท่านอะลี รอฎิฯ ถูกฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ทอดทิ้งจนขาดกำลังสนับสนุน จึงเป็นธรรมดาอยู่เองที่ท่านอะลี รอฎิฯ จะพยายามหากำลังสนับสนุนจากแหล่งอื่นๆ ตรงจุดนี้เองที่บรรดาบุคคลที่เคยก่อการกบฏต่อท่านอุษมาน รอฎิฯ ได้ก้าวเข้ามาสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ 

การวิเคราะห์สถานการณ์ของเกฺาะอฺกอฮฺเป็นที่ยอมรับของฝ่ายท่านหญิงอาอิชะ รอฎิฯ นางจึงตัดสินใจที่จะยุติศึกในครั้งนี้ ฝ่ายเกฺาะอฺกอฮฺได้กลับไปรายงานให้ท่านอะลี รอฎิฯ ทราบถึงการตัดสินใจของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ซึ่งท่านอะลี รอฎิฯ ก็รับทราบด้วยความยินดี 

กองทัพทั้งสองตั้งค่ายประจันหน้ากันอยู่ที่ "วาดีอุสสะบะฮฺ" (หุบเขาราชสีห์) ใกล้กับหมู่บ้านคุรอยบะฮฺนอกเมืองบัสเราะฮฺ มีการตกลงในเบื้องต้นว่า เมื่อกองทัพทั้งสองชุมนุมอยู่ในหุบเขาในวันรุ่งขึ้นแล้ว จะมีการเจรจาทำข้อตกลงสันติภาพและให้มีการประกาศสันติภาพร่วมกัน 

ในวันรุ่งขึ้น เมื่อกองทัพทั้งสองมาชุมนุมกันแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯ ได้ใช้ให้ชายคนหนึ่งทูลอัล-กุรฺอานเอาไว้บนศีรษะเดินอยู่ตรงศูนย์กลางกองทัพของท่าน เพื่อเป็นสื่อความหมายว่า ฝ่ายของท่านอะลี รอฎิฯ ได้ตัดสินใจที่จะยุติข้อขัดแย้งอย่างสันติตามแนวทางของอัล-กุรฺอานเป็นหลัก 

ท่านอะลี รอฎิฯ ควบม้าออกไปยังศูนย์กลางหุบเขา แล้วร้องเรียกท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺให้ก้าวเขามาหาท่าน เมื่อบุคคลทั้งสองเดินเข้ามาหาท่านแล้ว ท่านสอบถามพวกเขาว่าทำไมถึงเป็นกบฏต่ออำนาจการปกครองของท่าน ในเมื่อเขาทั้งสองได้บัยอะฮฺต่อท่านแล้ว คนทั้งสองตอบว่าพวกเขาจำต้องบัยอะฮฺเพราะถูกข่มขู่บังคับ ดังนั้นจึงไม่ควรมีผลในทางผูกมัดต่อพวกเขา ท่านอะลี รอฎิฯ ถามว่า จริงๆ แล้วพวกเขาต้องการอะไรกันแน่ พวกเขาตอบว่า พวกเขาต้องการให้มีการทำ "เกฺาะศอซ" กับพวกที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ท่านอะลี รอฎิฯ กล่าวว่า จะพิจารณาดำเนินการเรื่องนี้ได้ในภาวะสันติเท่านั้น บุคคลทั้งสองกล่าวว่า ถ้าท่านอะลี รอฎิฯ พร้อมที่จะทำ ”เกฺาะศอซ" กับพวกที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ แล้ว พวกเขาก็พร้อมที่จะสร้างสันติ และยอมรับว่าท่านอะลี รอฎิฯ เป็นเคาะลีฟะฮฺ ท่านอะลี รอฎิฯ กล่าวว่าท่านจะพิจารณาข้อเรียกร้องของพวกเขาอย่างดีที่สุด 

ท่านอะลี รอฎิฯ หันมากล่าวกับซุเบรฺ รอฎิฯ ว่า "ท่านลืมแล้วหรือว่าท่านเป็นลูกพี่ลูกน้องของฉัน เป็นลูกชายป้า(พี่สาวของบิดา)ของฉัน ท่านยังจำได้ไหม เมื่อเวลาที่เรานั่งอยู่กับท่านศาสดา ศ็อลฯ ครั้งหนึ่งท่านศาสดา ศ็อลฯ ชมเชยฉันให้ท่านฟัง ในตอนนั้นท่านศาสดา ศ็อลฯ ได้ทำนายเอาไว้ฉันจะได้รับอันตรายจากน้ำมือของท่าน และท่านเองได้อาสาว่าจะปกป้องผลประโยชน์ของฉันและจะไม่ทอดทิ้งฉัน" คำพูดเหล่านี้ทำให้ซุเบรฺถึงกับสะดุ้ง เขากล่าวว่า "อะลีท่านพูดความจริง ฉันลืมการสนทนากับท่านศาสดา ศ็อลฯ ครั้งนั้นไปแล้วจริงๆ มาบัดนี้ท่านได้เตือนสติฉันเกี่ยวกับเรื่องที่ฉันจะไม่ทำลายผลประโยชน์ของท่าน และฉันพร้อมที่จะสร้างสันติกับท่าน"

การประชุมร่วมของทั้งสองฝ่ายจบลงในบรรยากาศของไมตรีจิต ทุกสิ่งทุกอย่างก็เป็นที่กระจ่างออกมา ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ก็เข้าใจดีว่าท่านอะลี รอฎิฯ มิได้คัดค้านการลงโทษอาชญากรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ แต่อย่างใด ส่วนท่านอะลี รอฎิฯ ก็ประเมินได้ว่าท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ต่างก็มิได้มีความทะเยอทะยานส่วนตัวแต่ประการใด สันติภาพได้เข้ามาเยือน และต่างฝ่ายก็ถอยกลับไปยังค่ายของตนพักผ่อนอย่างสุขสงบ ทุกคนคาดหวังว่าข้อตกลงสันติภาพที่กระทำกันขึ้นจะมีผลบังคับใช้ในวันรุ่งขึ้น แต่ ..... 

อาชญากรยอมให้สันติภาพเกิดขึ้นไม่ได้ 

ในยามที่ทหารของทั้งสองฝ่ายพักผ่อนอย่างเป็นสุข พวกที่กระวนกระวายมากที่สุดเห็นจะได้แก่บรรดาผู้ที่เคยมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ซึ่งเป็นชาวกูฟะฮฺอยู่ในกองทัพของท่านอะลี รอฎิฯ ประมาณ 2,000 - 3,000 คน พวกเหล่านี้ตระหนักดีว่า เมื่อมีการทำข้อตกลงสันติภาพในรายละเอียดกันแล้ว เงื่อนไขคงจะเป็นไปในทำนองว่า ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้ยอมรับการเป็นเคาะลีฟะฮฺของท่านอะลี รอฎิฯ และท่านอะลี รอฎิฯ ก็จะนำหลัก "เกฺาะศอซ" มาใช้กับบรรดาผู้มีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ เหมือนกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับพวกเหล่านั้นในบัสเราะฮฺ ผู้นำคนเหล่านี้ประชุมลับกันเพื่อหาทางเอาตัวรอด ในที่สุดก็ตัดสินใจว่าพวกเขาจะเสี้ยมให้ทั้งสองฝ่ายห้ำหั่นกันให้ได้ มิเช่นนั้นแล้ว ข้อตกลงที่มีผลบังคับจะทำให้พวกเขาเดือดร้อน 

เช้าตรู่ของวันรุ่งขึ้น อาชญากรเหล่านี้ได้บุกเข้าโจมตีกองทัพของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เมื่อท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ทราบเรื่องจึงได้สั่งให้โต้ตอบ บุคคลทั้งสองคิดว่าท่านอะลี รอฎิฯ ไม่ต้องการให้มีการบังคับใช้ตามเงื่อนไขในข้อตกลง จึงละเมิดข้อตกลงก่อน เมื่อเห็นปลาติดเบ็ดแล้วพวกอาชญากรก็ทำให้ท่านอะลี รอฎิฯ หลงเชื่อว่าฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ไม่จริงจังกับข้อเสนอเพื่อสร้างสันติภาพ ท่านจึงสั่งการให้ทหารของท่านตีโต้กลับไป 

การตะลุมบอนแลกกันด้วยชีวิตและความตายระหว่างทหารของทั้งสองฝ่ายเกิดขึ้นก่อนที่ดวงอาทิตย์จะขึ้นเสียด้วยซ้ำไป นี่คือฉากอันน่าสลดใจเป็นอย่างยิ่ง พี่น้องมุสลิมสองฝ่าย ต่างมีแนวทางเป็นของตัวเอง ต้องมาห้ำหั่นกันเองให้เลือดนองแผ่นดิน จนดูเหมือนว่าคำสอนต่างๆ ของอิสลามถูกหลงลืมไป เลยทำให้คนเหล่านี้ต้องหันไปใช้วิธีการปฏิบัติในการยุติข้อขัดแย้งด้วยการใช้ดาบเข้าตัดสิน ซึ่งเป็นทางปฏิบัติในยุคก่อนอิสลาม ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ระบุว่า เมื่อทั้งสองฝ่ายโถมเข้าหากันนั้น เสียงที่เกิดขึ้นดังกึกก้องราวกับเสียงของฟ้าร้องก็ว่าได้ กองกำลังของทั้งสองฝ่ายฟาดฟันกันอย่างดุดันราวกับราชสีห์ และชีวิตของทั้งสองฝ่ายดับล่วงลงเหมือนกับใบไม้ 

ท่านตอลหะฮฺ รอฎิฯ ทำการรบอย่างห้าวหาญ ท่านฆ่านักรบของท่านอะลี รอฎิฯ ตายไปอย่างมากมาย แต่ในที่สุดท่านต้องได้รับบาดเจ็บปางตายเพราะถูกธนูเข้าไปหลายดอก ร่างอันไร้สติของท่านถูกหามเข้าไปยังบ้านหลังหนึ่งในเมืองบัสเราะฮฺ และท่านได้สิ้นชีวิตในเวลาต่อมา ในช่วงเวลาเที่ยง ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ตกอยู่ในสภาพเพี่ยงพล้ำ ตามรายงานกล่าวว่า ท่านซุเบรฺ รอฎิฯ หนีออกจากสนามรบและเดินทางไปตามเส้นทางสู่มักกะฮฺ ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ครั้นรับทราบสภาพของการรบแล้ว นางจึงขึ้นนั่งในแคร่บนหลังอูฐออกสู่สนามรบ แล้วเรียกร้องให้ยุติการต่อสู้กัน นอกจากนี้ นางยังใช้ให้กะอับ บิน ซุรฺ กอฎีย์ของเมืองบัสเราะฮฺทูนอัล-กุรฺอานเอาไว้บนศีรษะเดินอยู่กลางสนามรบ กะอับได้เรียกร้องให้ทหารของท่านอะลี รอฎิฯ ยุติการสู้รบในนามของพระเจ้า ทหารของท่านอะลี รอฎิฯ บางคนรู้จักกะอับว่าเป็นคนดีเช่นไร พวกเขาจึงโอนเอียงไปตามคำเรียกร้องของกะอับ และมีทีท่าว่าจะปฎิบัติตาม พวกอาชญากรที่เคยมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ พอเห็นกะอับก็ตะโกนบอกกันว่า "เจ้านั่นคือคนที่รายงานว่าตอลหะฮฺและซุเบรฺไม่ได้บัยอะฮฺต่อท่านอะลีด้วยความสมัครใจฆ่ามันซะ" แล้วพวกนั้นก็สาดธนูเข้าใส่กะอับดุจห่าฝน กะอับล้มตายในทันใด ฝ่ายทหารของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ก็ยิงธนูเข้าใส่พวกอาชญากรเหล่านั้นบ้าง ความบ้าคลั่งของเหล่านักรบดูเหมือนจะไร้ขอบเขต การสังหารผลาญชีวิตที่น่าสะพึงกลัวยังคงดำเนินอยู่ต่อไป บนพื้นเกลื่อนไปด้วยคนตายและซากศพนอนทับถมเป็นกองสูง 

ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ที่นั่งอยู่บนแคร่หลังอูฐ ต้องตกเป็นเป้าการโจมตีของทหารฝ่ายท่านอะลี รอฎิฯ ผู้ติดตามท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ก็คอยเฝ้าระวังอยู่รอบอูฐ เพื่อกันไม่ให้ฝ่ายตรงข้ามเข้ามาทำร้ายนาง คนที่สำคัญที่สุดก็คือคนที่ถือบังเหียนอูฐ ยามใดที่ทหารท่านอะลีพยายามเข้าโจมตีอูฐ คนถือบังเหียนจะฟาดฟันคนผู้นั้นอย่างถวายชีวิต การสู้รบตรงจุดนี้เป็นไปอย่างดุเดือด ทั้งสองฝ่ายต่างสูญเสียกำลังคนไปเป็นจำนวนมาก เฉพาะคนถือบังเหียนอูฐของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ อย่างเดียว มีศีรษะมากกว่า 24 ศีรษะต้องหลุดกระเด็นไปเพื่อรักษาตำแหน่งสำคัญนั้นเอาไว้ให้ได้ แต่อย่างไรก็ตาม ความสูญเสียในส่วนของนักรบของท่านอะลี รอฎิฯ ที่พยายามพุ่งเข้าโจมตีอูฐกลับมีมากกว่า ท่านอะลี รอฎิฯ มีความรู้สึกว่า ตราบใดที่อูฐของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ยังไม่ล้มลง การสู้รบคงจะดำเนินต่อไป ดังนั้นเพื่อที่จะยุติการสู้รบให้ได้ ท่านอะลี รอฎิฯ จึงสั่งให้คนของตนดอดเข้าไปตัดขาอูฐทางด้านหลัง ขณะที่อูฐของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ล้มลงตาย เสียงหวีดร้องที่ดังขึ้นต้องทำให้ชายฉกรรจ์ทั้งหลายถึงกับสั่นสะท้านเป็นอย่างยิ่ง ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ถึงกับรอดตายมาได้อย่างหวุดหวิด เพราะแคร่อูฐที่นางนั่งมาปรุและพรุนไปด้วยลูกธนู นางได้รับการพยุงขึ้นจากแคร่ และพาไปอยู่ที่บ้านหลังหนึ่งในเมืองบัสเราะฮฺ

อ้างอิงจาก.....http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=5880564004633979527  22/11/08

สงครามภายหลังการฆาตกรรมท่านอุษมาน ตอนที่ 1

เมื่อขึ้นครองตำแหน่งเคาะลีฟะฮฺแล้ว ท่านอะลี รอฎิฯมีคำสั่งออกไปว่า ฝูงชนชาวอาหรับที่เดินทางมาจากกูฟะฮฺ บัสเราะฮฺและอียิปต์ให้เดินทางกลับไปยังภูมิลำเนาของตนได้แล้ว แต่พวกกบฏและอิบนฺ สะบาอฺกลับตอบปฏิเสธออกมาตรงๆ ว่ายังไม่กลับ พวกเขาปฏิเสธที่จะกลับก็เพราะว่ามีเจตนาและเป้าหมายซ่อนเร้นบางประการอยู่ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมาจะช่วยเปิดโปงให้เราเห็นเจตนาที่แท้จริงของพวกเขาได้ในที่สุด 

ในขณะเดียวกันประชาชนทั้งหลายได้ตั้งความหวังเอาไว้ว่า ท่านอะลี รอฎิฯ จะเริ่มต้นการเป็นเคาะลีฟะฮฺของท่านด้วยการลงโทษฆาตกรที่รุมสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ให้สาสม แต่มะดีนะฮฺขณะนั้นตกอยู่ภายใต้การควบคุมของพวกกบฏ ถ้าพวกเขาไม่เห็นชอบเสียแล้ว ตัวท่านอะลีเองก็ไม่สามารถจะทำอะไรได้เลย 

แผนการที่จะบ่อนทำลายพลังอิสลามให้ง่อยเปลี้ยลงยิ่งขึ้นก็เริ่มวาดลวดลายอีกครั้งหนึ่ง จู่ๆก็มีคนส่งจดหมายจากนครมะดีนะฮฺไปยังหัวเมืองต่างๆ ของอาณาจักรมุสลิม จดหมายทุกฉบับมีข้อความเหมือนกันว่า "ท่านอะลีฆ่าท่านอุษมานตายเพราะอยากเป็นเคาะลีฟะฮฺ ดังนั้นพวกอาชญากรที่ฆาตกรรมท่านอุษมานจึงยังคงลอยนวลอยู่" ในไม่ช้าประชาชนก็เริ่มเชื่อในเรื่องราวที่อิบนฺ สะบาอฺ คนเจ้าเล่ห์เผยแพร่ออกไป ยิ่งภรรยาม่ายของท่านอุษมานด้วยแล้ว นางมีความสนใจในการเรียกร้องความยุติธรรมให้กับสามีของนางมากกว่าใครๆ ทั้งหมด แต่นางต้องผิดหวังอย่างแรง นางจึงส่งเสื้อเปื้อนเลือดของท่านอุษมาน รอฎิฯ และนิ้วของนางที่ถูกพวกกบฏฟันขาดไปให้มุอาวิยะฮฺ ซึ่งในตอนนั้นยังเป็นข้าหลวงประจำซีเรียอยู่ ทั้งนี้เพราะว่ามุอาวิยะฮฺเป็นญาติสนิทคนหนึ่งของท่านอุษมาน รอฎิฯ พร้อมกับขอให้ช่วยนำความยุติธรรมมาให้แก่สามีของนางด้วย 

ท่านอะลี รอฎิฯ ได้แจ้งให้บรรดาข้าหลวงประจำหัวเมืองทั้งหลาย รวมทั้งมุอาวิยะฮฺทราบว่า ท่านได้รับการเลือกให้เป็นเคาะลีฟะฮฺแล้ว และเรียกร้องให้พวกเขาให้สัตยาบันต่อเคาะลีฟะฮฺคนใหม่ จดหมายหลายฉบับที่พวกอิบนฺ สะบาอฺปลอมแปลงขึ้นถูกส่งไปยังท่านทั้งสอง คือมีทั้งท่านอะลีส่งไปโจมตีมุอาวิยะฮฺ และมุอาวิยะฮฺส่งมาโจมตีท่านอะลี รอฎิฯ ฝ่ายมุอาวิยะฮฺมิได้หลงกลเชื่อจดหมายดังกล่าวเท่าไรนัก เขาตอบกลับไปอย่างสุภาพว่าเขาจะให้สัตยาบันต่อเคาะลีฟะฮฺคนใหม่ก็ต่อเมื่อพวกฆาตกรที่รุมสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯถูกจับและถูกลงโทษแล้วนั่นเอง ในเวลาเดียวกันมุอาวิยะฮฺและคนในตระกูลอุมัยยะฮฺได้เรียกร้องให้มีการนำกฎของ "เกฺาะศอซ" มาใช้กับบรรดาฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ เสียงเรียกร้องเพื่อการชำระหนี้โลหิตให้กับผู้นำของอิสลามดังก้องกระหึ่มจากเมืองดามัสกัสไปถึงนครมักกะฮฺและมะดีนะฮฺ มีผู้คนมากมายในสองนครที่ขานรับเสียงเรียกร้องนั้น เศาะฮาบะฮฺสำคัญสองท่านคือ ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ กระโดดออกมาสนับสนุนการเคลื่อนไหวดังกล่าวด้วยเช่นกัน 

ส่วนท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ทราบเรื่องการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ และการเลือกท่านอะลี รอฎิฯ เป็นเคาะลีฟะฮฺคนใหม่ในระหว่างการเดินทางจากนครมักกะฮฺกลับไปยังนครมะดีนะฮฺ พอทราบข่าวที่นำความตื่นตกใจอย่างใหญ่หลวงมาสู่นาง แทนที่จะเดินทางต่อไปยังมะดีนะฮฺ นางได้ตัดสินใจย้อนกลับไปยังนครมักกะฮฺ 

มีจดหมายหลายฉบับ(ที่พวกอิบนฺ สะบาอฺแต่งขึ้น)ส่งไปยังท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านหญิงฮัฟเซาะฮฺ และภรรยาคนอื่นๆ ของท่านศาสดา ศ็อลฯ ซึ่งขณะนั้นพำนักอยู่ ณ นครมักกะฮฺ จดหมายเหล่านี้มีใจความว่า "ท่านอะลีปฏิเสธไม่ยอมลงโทษพวกอาชญากร และในฐานะที่เป็นมารดาของปวงผู้ศรัทธา มันเป็นหน้าที่ของพวกนางในการเรียกร้องเอาศีรษะของฆาตกรที่สังหารอุษมาน ผู้เป็นบุตรชายของพวกนางมาให้ได้" นอกจากนี้ยังมีจดหมายหลายฉบับส่งมาจากเมืองบัสเราะฮฺ ดูเหมือนว่าจะเสนอความช่วยเหลือให้ถ้าบรรดาภรรยาของท่านศาสดา ศ็อลฯจะไปยังเมืองบัสเราะฮฺ 

โดยส่วนตัวของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เอง นางถูกพวกกบฏป้ายสีว่า มีส่วนร่วมในการวางแผนร้ายต่อท่านอุษมาน รอฎิฯ บางคนเชื่อว่าเป็นความจริง เพราะว่ามุฮัมมัด บิน อบีบักรฺเป็นน้องชายของนาง ถึงแม้ว่านางได้พยายามทัดทานมิให้เขาต่อต้านท่านอุษมานแล้วก็ตาม เกี่ยวกับเรื่องนี้นางได้กล่าวอย่างเปิดเผยว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันไม่เคยต้องการให้อุษมานต้องอัปยศอดสูเลย ถ้าฉันต้องการเช่นนั้น ขอพระเจ้าทำให้ฉันได้รับความอัปยศอดสูในลักษณะเดียวกัน ฉันไม่เคยคิดว่าเขาจะถูกฆ่า ถ้าฉันเคยคิดเช่นนั้น ขอพระเจ้าทำให้ฉันถูกฆ่าในอาการเดียวกัน ภายหลังจากนี้ อย่าให้ใครมาล่อลวงพวกท่าน การกระทำของบรรดาเศาะฮาบะฮฺของท่านนบี ศ็อลฯ ไม่เคยถูกเยาะเย้ยมาก่อน จนกระทั่งเกิดนิกายที่ทำการประณามเหยียดหยามอุษมานขึ้น พวกเขาพูดในสิ่งที่ไม่สมควรพูด พวกเขาอ่านในสิ่งที่ไม่สมควรอ่าน พวกเขาภาวนาในสิ่งที่ไม่สมควรภาวนา การกระทำและพฤติกรรมของพวกเขามิใช่แม้แต่เงาของบรรดาเศาะฮาบะฮฺ" (จากหะดีษอัล-บุคอรี ญุซุล คอลกฺ อะฟาอะลุล อิบาด หน้า 76) 

การที่รัฐบาลของท่านอะลี รอฎิฯ ในมะดีนะฮฺนิ่งเฉยต่อฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ทำให้พี่น้องมุสลิมส่วนใหญ่อดทนไม่ได้ สำหรับในมักกะฮฺ ตอนนั้นประชาชนทั่วไปยังมิได้ให้สัตยาบันต่อท่านอะลี รอฎิฯ พวกเขาเพียงเฝ้ารอและคอยดูการพัฒนาของสถานการณ์ต่างๆ ถึงแม้ว่ามักกะฮฺจะมีข้าหลวงปกครองดูแลอยู่ชื่อ อับดุลลอฮฺ บิน อามารฺ อัล-ฮัฎรอมีย์ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยท่านอุษมาน รอฎิฯ แต่ชาวมักกะฮฺยังอยู่ในสภาพที่ปราศจากผู้นำอย่างแท้จริง การมาของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ทำให้สถานการณ์เปลี่ยนแปลง ด้วยเกียรติยศและความนับถือที่นางมีอยู่ในฐานะ "มารดาของปวงผู้ศรัทธา" ทำให้นางต้องสวมบทบาทของผู้นำไปโดยปริยาย ในช่วงเวลาที่ท่านอุษมาน รอฎิฯ ยังมีชีวิตอยู่ นางเคยวิจารณ์นโยบายของเขา แต่เมื่อเขาจากไปเพราะการฆาตกรรม นางจึงตัดสินใจสนับสนุนแนวทางของเขา และเข้าร่วมเคลื่อนไหวเรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ 

เหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ช่วงนี้คือหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญที่สุด และกล่าวได้ว่าเอกภาพของพี่น้องมุสลิมต้องสูญสลายไป สงครามและการแบ่งฝักฝ่ายระหว่างพี่น้องมุสลิมเกิดขึ้นในตอนนี้เอง แต่สภาพที่เป็นเช่นนี้ ทั้งหมดอุบัติขึ้นเพราะแผนการร้ายของอิบนฺ สะบาอฺ และพรรคพวกที่ก่อการกบฏต่อท่านเคาะลีฟะฮฺอุษมาน รอฎิฯ 

ผลของการลอบสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ ทำให้พี่น้องมุสลิมในมักกะฮฺ และซีเรียเรียกร้องให้มีการจัดการลงโทษบรรดาฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ โดยเฉพาะท่าทีของมุอาวิยะฮฺในระยะแรกๆ ที่ยืนหยัดว่าต้องมีการล้างแค้นหนี้เลือดเสียก่อน เขาจึงจะให้สัตยาบันยอมรับท่านอะลี รอฎิฯ มุอาวิยะฮฺเองยังกล่าวหาท่านอะลีด้วยความเข้าใจผิดว่า ท่านอะลีมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ และสาเหตุสำคัญที่เขายังไม่ยอมให้สัตยาบันต่อท่านอะลีนั้นก็เพราะเขาเห็นว่า ท่านอะลีถูกเลือกขึ้นเป็นเคาะลีฟะฮฺในภาวะที่ไม่ปกติ การจัดการเลือกเคาะลีฟะฮฺดำเนินไปภายใต้แรงกดดันของพวกกบฎที่ฆาตกรรมท่านอุษมาน รอฎิฯ ดังนั้นจึงต้องจัดการกับกลุ่มฆาตกรดังกล่าวเสียก่อน การดำรงตำแหน่งของท่านอะลีจึงจะถือว่าชอบธรรม 

ฝ่ายท่านอะลี รอฎิฯ เองมีความคิดเห็นว่า ต้องปรับปรุงกลไกการปกครองให้เป็นปึกแผ่นเสียก่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกเขาจะต้องให้สัตยาบันต่อท่าน และยอมรับอำนาจในการเป็นเคาะลีฟะฮฺของท่าน ท่านมองว่าท่าทีดังกล่าวของมุอาวิยะฮฺ โดยเฉพาะอย่างยิ่งข่าวที่ว่า "มีชาวซีเรียไม่ต่ำกว่า 60,000 คน หนวดเคราของเขาเปียกชุ่มไปด้วยน้ำตา แล้วแห่กันมาชุมนุมอยู่รอบๆ เสื้อเปื้อนเลือดของท่านอุษมาน ซึ่งพวกเขาถือเป็นธงชัยแห่งสงครามของพวกเขา บัดนี้พวกเขาได้จับอาวุธขึ้นแล้ว และได้ตกลงใจที่จะล้างแค้นให้กับหนี้โลหิตของท่านอุษมาน" ท่านอะลีถือว่าเป็นการประกาศสงครามกับท่าน ท่านจะต้องปราบปรามพวกเขาให้ถึงที่สุด สำหรับข้อเรียกร้องเกี่ยวกับการชำระหนี้โลหิตให้กับท่านอุษมาน รอฎิฯ นั้น ท่านอะลี รอฎิฯเห็นว่า "มันเหมือนกับการรีดน้ำนมจากผู้หญิงที่น้ำนมแห้งหมดแล้ว" นั่นหมายความว่า ขณะนั้นท่านไม่มีอำนาจและกำลังเพียงพอที่จะจัดการกับพวกกบฏที่ร่วมมือกันต่อต้าน ก่อการจราจล และรุมสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ โดยพวกเหล่านั้นยังทรงอิทธิพลอยู่ในสมัยของท่าน ท่านอะลีมีความเข้าใจว่า ข้อเรียกร้องให้จัดการกับพวกฆาตกรนั้น แท้ที่จริงเป็นเพียงข้ออ้างของมุอาวิยะฮฺเท่านั้น มุอาวิยะฮฺต้องการยึดอำนาจของท่าน ถ้าหากว่ามุอาวิยะฮฺสนใจในการทำ "เกฺาะศอซ" อย่างแท้จริงแล้ว สิ่งที่เขาสมควรจะปฏิบัติก็คือการให้สัตยาบันต่อท่าน แล้วจึงเรียกร้องให้มีการทำ "เกฺาะศอซ" ไปตามกระบวนการของกฎหมายอิสลาม 

อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากการบ่อนทำลาย การปล่อยข่าวลือ การส่งจดหมายปลอม การใส่ร้ายป้ายสีและการปลุกปั่นยุยงของพวกอิบนฺ สะบาอฺ ศัตรูของอิสลามแล้ว โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นจากสงครามระหว่างมุสลิมด้วยกันเองในระยะต่อมา ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความเข้าใจผิดต่อกัน ประกอบกับการตัดสินใจที่ผิดพลาดของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เหตุการณ์ระหว่างการเจรจาสันติภาพก่อนสงครามญะมาล(สงครามอูฐ) คือสิ่งยืนยันเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี 

รายงานเกี่ยวกับเรื่องนี้มีอยู่ว่า ก่อนสงครามญะมาลจะอุบัติขึ้นที่เมืองบัสเราะฮฺ ท่านอะลี รอฎิฯได้ส่งเกฺาะอฺกอฮฺ ผู้นำของชาวกูฟะฮฺไปเจรจากับฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ เกฺาะอฺกอฮฺถามว่า "ท่านแม่ครับ ขณะที่กำลังระลึกถึงอัลลอฮฺอยู่ ขอให้บอกข้าฯ หน่อยเถิดว่า ในเรื่องการฆาตกรรมท่านอุษมานนั้น ท่านกล่าวหาท่านอะลีว่าเป็นอาชญากรหรือผู้สมรู้ร่วมคิดด้วยหรือไม่" ท่านหญิงอาอิชะฮฺตอบว่า นางไม่ได้กล่าวหาว่าท่านอะลีมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมานแต่อย่างใด แต่ข้อข้องใจของนางมีอยู่ว่า ในฐานะที่เป็นเคาะลีฟะฮฺ ท่านอะลีกลับไม่ได้ดำเนินการใดๆเพื่อที่จะลงโทษพวกฆาตกรให้สาสมเลย เกฺาะอฺกอฮฺจึงถามต่อไปว่า การฆาตกรรมนั้นเกิดจากฝีมือของคนเพียงคนเดียว หรือเกิดจากการกระทำของฝูงชน ท่านหญิงตอบว่า มันเกิดจากการกระทำของฝูงชนอย่างเห็นได้ชัด เกฺาะอฺกอฮฺป้อนคำถามอีกว่า “หลังจากการสังหารท่านอุษมาน ขณะนี้สิ่งต่างๆ สงบลงเรียบร้อยแล้วหรือ" ท่านหญิงตอบว่า สิ่งต่างๆยังคงอยู่ในสภาพสับสนและยุ่งเหยิงเป็นอย่างยิ่ง พอได้ยินเช่นนั้น เกฺาะอฺกอฮฺจึงพูดว่า "ถ้าหากว่าสิ่งต่างๆ ยังคงไม่สงบแล้ว ท่านอะลีจะใช้มาตรการเข้าจัดการกับกลุ่มคนที่ยังคงควบคุมสถานการณ์อยู่ มิหนำซ้ำยังอาจจะทำการยึดอำนาจขึ้นมาอีกครั้งหนึ่งได้อย่างไรกัน" คำถามนี้ทำให้ท่านหญิงต้องนิ่งอึ้งหาคำตอบไม่ได้ 

จากนั้น เกฺาะอฺกอฮฺถามสืบต่อไปว่า "ท่านหญิงทราบไหมว่า โดยการขัดขืนอำนาจของท่านอะลี ท่านหญิงได้ทำให้ช่องทางชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมานต้องจบเห่ลงไปในที่สุด" "มันจะเป็นไปได้อย่างไร" ท่านหญิงอาอิชะฮฺถามด้วยความฉงน เกฺาะอฺกอฮฺจึงอธิบายว่า "โดยการแข็งข้อต่ออำนาจของท่านอะลี ท่านหญิงได้บีบบังคับให้ท่านอะลีต้องหันมาจัดการกับท่าน แทนที่จะจัดการกับพวกที่ฆาตกรรมท่านอุษมาน ในวิกฤติการณ์นี้เป็นธรรมดาอยู่เองที่ท่านอะลีต้องหาพันธมิตรเข้ามาช่วย เมื่อท่านทอดทิ้งท่านอะลี พวกที่เคยเป็นกบฏต่อท่านอุษมานจึงก้าวเข้ามาช่วยเหลือท่านอะลีเป็นจำนวนมาก เพราะพวกเขาคิดว่าที่ท่านอะลีต้องประสบกับความยุ่งยากทั้งหลายนั้น เป็นเพราะพวกเขาเป็นต้นเหตุ ฉะนั้น สิ่งต่างๆ จึงเคลื่อนไหวอยู่ในวังวนแห่งความชั่วร้าย และโดยการแข็งข้อต่อท่านอะลี ท่านหญิงได้โยนท่านอะลีเข้าไปในหน้าตักของบุคคลที่ท่านหญิงต้องการจะล้างแค้น โดยการกระทำของท่านหญิง ท่านหญิงได้ทำให้บรรดาฆาตกรที่สังหารท่านอุษมานเข้มแข็งขึ้น และทำให้มุสลิมอ่อนแอลง" 

จากการเจรจาระหว่างท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ กับเกฺาะอฺกอฮฺ ทูตของท่านอะลี รอฎิฯ ทำให้เราเห็นได้อย่างชัดเจนว่า ถึงแม้ว่าทุกฝ่ายจะมีเหตุผลและหลักการของตนเองก็ตาม แต่การตัดสินใจที่ผิดพลาดทำให้สถานการณ์เลวร้ายบังเกิดขึ้น โดยที่ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ เรียกร้องในสิ่งที่ท่านอะลีทำไม่ได้และยอมรับไม่ได้ แทนที่จะยอมจับมือกับท่านอะลีเสียก่อน แล้วช่วยกันสนับสนุนให้รัฐบาลอิสลามแห่งมะดีนะฮฺเข้มแข็ง จากนั้นจึงหาทางจัดการกับพวกฆาตกรในภายหลัง ส่วนท่านอะลีเองท่านปราศจากอำนาจทางทหาร ท่านยึดถือว่าในฐานะที่เป็นเคาะลีฟะฮฺประชาชนต้องเชื่อฟังคำสั่งของท่าน เมื่อท่านเรียกร้องให้ประชาชนในเมืองมะดีนะฮฺสนับสนุนท่านในการทำสงครามกับฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ ตอลหะฮฺและซุเบรฺ ชาวมะดีนะฮฺส่วนใหญ่ไม่ให้ความร่วมมือกับท่าน เป็นเพราะไม่ต้องการสนับสนุนให้มุสลิมฝ่ายหนึ่งฆ่าฟันมุสลิมอีกฝ่ายหนึ่ง ท่านอะลีจึงต้องรับการสนับสนุนจากพวกกบฏที่เคยก่อการจราจลต่อต้านท่านอุษมาน ในเบื้องหลังของฝ่ายพวกกบฎนั้น พวกเขาจะปล่อยให้พวกท่านหญิงอาอิชะฮฺชนะไม่ได้ เพราะหากพวกท่านหญิงอาอิชะฮฺได้รับชัยชนะ พวกเขาจะต้องถูกเด็ดศีรษะตามกฎ "เกฺาะศอซ" อย่างแน่นอน เพราะเหตุนี้เขาจึงต้องกระโดดเข้ามาช่วยพยุงตำแหน่งของท่านอะลี รอฎิฯ เอาไว้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ 

ประวัติศาสตร์บันทึกเอาไว้ว่า เมื่อฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ พร้อมไพร่พลสามารถยึดเมืองบัสเราะฮฺ ซึ่งเป็นขุมกำลังสำคัญแห่งหนึ่งของพวกกบฏที่มีส่วนร่วมในการลอบสังหารท่านอุษมานเอาไว้ได้แล้ว ครั้งนั้นมีคนถูกประหารไปตามกฎของเกฺาะศอซมากกว่า 600 คน ในจำนวนนี้มีทั้งบุคคลที่อาศัยอยู่ในเมืองบัสเราะฮฺ และคนจากเผ่าต่างๆ ที่อยู่รอบๆ เมือง ข่าวการประหารครั้งนั้นยังความหวาดหวั่นให้กับพวกกบฏที่อยู่ในเมืองอื่นๆ เป็นอย่างมาก 

นักประวัติศาสตร์ได้บันทึกเหตุการณ์เล็กๆ เหตุการณ์หนึ่งเอาไว้ ซึ่งคิดว่าน่าจะนำมากล่าวไว้ ณ ที่นี้ นั่นก็คือก่อนหรือหลังสงครามญะมาลเล็กน้อย วันหนึ่งมีบุคคลกลุ่มหนึ่งเข้ามาต่อว่าท่านอะลี รอฎิฯ ตรงๆว่า "พวกฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ อยู่ในกองทัพของท่านอย่างอิสระ และท่านเองก็มิได้ดำเนินการใดๆ เพื่อจะจัดการกับพวกเขาเลย" ท่านอะลี รอฎิฯ จึงหันกลับไปยังคนของท่าน แล้วสอบถามว่า "มีใครบ้างที่เป็นผู้สังหารท่านอุษมาน" ครั้นแล้วทหาร 12,000 คนก็พากันยืนตรงขึ้น พวกเขาแต่ละคนตะโกนออกมาว่า "ข้าฯ เป็นคนสังหารเอง" อีกครั้งหนึ่งเมื่ออบูมุสลิม ทูตของมุอาวิยะฮฺเดินทางมายังเมืองกูฟะฮฺ นครหลวงแห่งใหม่ของท่านอะลีก่อนที่สงครามซิฟฟินจะระเบิดขึ้น ท่านอะลีนำอบูมุสลิมเข้าไปยังมัสญิดและอธิบายให้ประชาชนทราบถึงวัตถุประสงค์ในการมาของเขา แต่แล้วประชาชนที่ชุมนุมอยู่ในมัสญิดได้ร้องตะโกนเป็นเสียงเดียวกันว่า "พวกเราทั้งหมดคือผู้สังหารอุษมาน" เราเห็นจะต้องยอมรับว่า แม้ท่านอะลีจะมีเจตนาและความตั้งใจที่ดีก็ตาม แต่ท่านอะลีก็ไม่สามารถมีอิสระอย่างแท้จริงเหมือนกับที่ผู้ปกครองทั้งหลายควรจะมี 

ท่านอะลีเร่งรีบปลดข้าหลวงเก่าเพื่อตั้งคนของท่านแทน 

มีเหตุการณ์หนึ่งที่ควรจะบันทึกไว้ ณ ที่นี้ก็คือ เมื่อท่านอะลี รอฎิฯ เพิ่งรับตำแหน่งใหม่ๆ ท่านได้ตัดสินใจที่จะปลดข้าหลวงประจำเมืองหัวเมืองต่างๆ ที่ถูกแต่งตั้งในสมัยของท่านอุษมาน รอฎิฯ แล้วบรรจุคนของท่านเข้าไปแทนที่ เศาะฮาบะฮฺคนหนึ่ง คือ มุคีเราะฮฺ บิน ชุอฺบะฮฺ คัดค้านและแนะนำท่านอะลี รอฎิฯ ว่า ในระยะแรกของการเข้ารับตำแหน่ง ท่านไม่ควรรีบร้อนปลดบรรดาข้าหลวงเก่าๆ เหล่านั้น ท่านควรจะใช้เวลาสักระยะหนึ่ง รอให้ตำแหน่งของท่านเข้มแข็งมั่นคงเสียก่อน แล้วจึงค่อยยักย้ายถ่ายเทอำนาจหรือปลดข้าหลวงพวกนั้นในภายหลัง แต่ท่านอะลี รอฎิฯ ไม่เห็นด้วยกับข้อเสนอแนะของเขา ด้วยเหตุนี้ท่านอะลี รอฎิฯ จึงมีคำสั่งให้แต่งตั้งสุหัยล์ บิน ฮานิฟ เป็นข้าหลวงประจำซีเรีย สะอัด บิน อุบัยดะฮฺ เป็นข้าหลวงประจำอียิปต์ อุมมาเราะฮฺ บิน ชะฮับ ข้าหลวงประจำกูฟะฮฺ อุษมาน บิน ฮานิฟ ให้เป็นข้าหลวงประจำบัสเราะฮฺ และอับดุลลอฮฺ บิน อับบาส ประจำยะมัน ในบรรดาดินแดนเหล่านี้ มีเพียงบัสเราะฮฺ อียิปต์และยะมันเท่านั้นที่ยอมรับบุคคลที่ท่านอะลีแต่งตั้งไป และประชาชนในดินแดนเหล่านี้ยอมให้สัตยาบันต่อท่านอะลี รอฎิฯ สำหรับกูฟะฮฺ แม้ว่าประชาชนที่นั่นจะให้สัตยาบันต่อท่านอะลีก็ตาม แต่พวกเขายังคงต้องการให้อบูมูซา อัชอารีย์ ข้าหลวงคนเดิมดำรงตำแหน่งสืบต่อไป สำหรับที่มักกะฮฺ ท่านอะลีมิได้แต่งตั้งข้าหลวงคนใหม่ไปดูแล สถานการณ์ที่น่าวิตกที่สุดก็คือซีเรีย เมื่อสุหัยล์เดินทางไปถึงตำบลตะบูก พรมแดนของซีเรีย กองทหารซีเรียกองหนึ่งกดดันเขาให้เดินทางกลับ โดยให้เหตุผลว่าชาวซีเรียไม่ยอมรับว่าท่านอะลีเป็นเคาะลีฟะฮฺ 

หลังจากนั้นจึงมีจดหมายโต้ตอบระหว่างท่านอะลี รอฎิฯ และมุอาวิยะฮฺอย่างเผ็ดร้อน ฝ่ายมุอาวิยะฮฺยืนหยัดเรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิต ถ้าท่านอะลีสามารถจัดการเรื่องนี้ได้ มุอาวิยะฮฺจึงจะยอมให้สัตยาบันต่อท่านอะลี ขณะที่ท่านอะลี รอฎิฯ ตำหนิมุอาวิยะฮฺว่าใส่ร้ายป้ายสีท่านโดยปราศจากหลักฐาน ด้วยข้อกล่าวหาว่า ท่านอะลีมีส่วนร่วมในการสังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า กลุ่มบุคคลที่วางแผนก่อการกบฏเป็นผู้ส่งจดหมายยุแหย่ให้ท่านทั้งสองมีความเข้าใจผิดต่อกันหนักมากยิ่งขึ้น 

เพราะการแข็งข้อและการยืนกรานของมุอาวิยะฮฺ ระยะนั้นท่านอะลี รอฎิฯ จึงคิดจัดทัพไปปราบปรามซีเรียที่ขัดขืนอำนาจของท่านเป็นประการแรก แต่ความตั้งใจดังกล่าวของท่านต้องเลื่อนออกไป เพราะการตีจากของตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ 

ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ตีจากท่านอะลี รอฎิฯ 

เวลานั้นสถานการณ์ในเมืองมะดีนะฮฺไม่ค่อยดีนัก ท่านอะลี รอฎิฯ เรียกร้องให้ประชาชนอาสาสมัครไปรบเพื่อปราบปรามการแข็งข้อของซีเรีย ชาวมะดีนะฮฺส่วนใหญ่ไม่ต้องการให้เกิดการหลั่งเลือดในระหว่างพี่น้องมุสลิมด้วยกัน พวกเขาจึงไม่ตอบสนองคำเรียกร้องของท่านเท่าที่ควร แม้แต่บุคคลที่ให้สัตยาบันต่อท่านก็ยังรับเรื่องนี้ไม่ได้เช่นเดียวกัน 

ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ มาพบกับท่านอะลี รอฎิฯ และแนะนำท่านว่า ถ้าท่านอะลี รอฎิฯ แต่งตั้งคนทั้งสองให้ไปเป็นข้าหลวงประจำเมืองกูฟะฮฺและเมืองบัสเราะฮฺแล้ว บุคคลทั้งสองจะช่วยท่านอะลี รอฎิฯ ปกครองบ้านเมืองให้เป็นปึกแผ่น ท่านอะลีปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว และแจ้งให้บุคคลทั้งสองทราบว่า ท่านจะตั้งคนของท่านเองไปเป็นข้าหลวงตามหัวเมืองต่างๆ ท่านบอกให้คนทั้งสองอยู่ในมะดีนะฮฺเคียงข้างท่าน และเป็นที่ปรึกษาให้กับท่าน ด้วยความรู้สึกขมขื่นจากการปฏิเสธของท่านอะลี รอฎิฯ ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ จึงขออนุญาตท่านอะลีเพื่อเดินทางไปทำอุมเราะฮฺ ณ นครมักกะฮฺ แต่ท่านอะลีได้ปฏิเสธคำขอของเศาะหาบะฮฺทั้งสองอีกครั้งหนึ่ง โดยให้เหตุผลว่า ท่านต้องการให้บุคคลทั้งสองอยู่ในเมืองมะดีนะฮฺ เพื่อทำงานรับใช้สาธารณะ เพราะเหตุการณ์ดังกล่าว ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ จึงหลบหนีออกจากเมืองมะดีนะฮฺอย่างลับๆ ณ เมืองมักกะฮฺ บุคคลทั้งสองได้ไปเข้าร่วมคณะของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เรียกร้องให้มีการจัดการกับพวกกบฏที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ 

ท่านอะลี รอฎิฯ รู้สึกผิดหวังต่อการผละหนีของตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ เป็นอย่างมาก ท่านรู้สึกว่าคนทั้งสองผละจากไปเพราะความเข้าใจผิดบางอย่าง ท่านจึงส่งจดหมายไปยังบุคคลทั้งสองเพื่อหวังจะตักเตือน ท่านขอให้เศาะหาบะฮฺทั้งสองรักษาคำสัตย์ปฏิญาณที่ได้ให้ไว้ต่อท่าน และให้กลับตัวกลับใจเสียใหม่ จดหมายฉบับดังกล่าวของท่านอะลี รอฎิฯ มิได้บังเกิดผลในการเปลี่ยนแปลงจิตใจของบุคคลทั้งสอง ท่านทั้งสองยังคงเรียกร้องให้มีการใช้กฎเกณฑ์ของ "เกฺาะศอซ" กับกลุ่มฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ อย่างโหดร้ายทารุณต่อไป 

ณ มัสญิดของท่านนบี ศ็อลฯ ท่านอะลี รอฎิฯ ได้กล่าวปราศรัยต่อประชาชนชาวมะดีนะฮฺเกี่ยวกับการไม่รักษาสัตยาบันของตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ว่าเท่ากับเป็นการกบฏต่อท่านซึ่งเป็นเคาะลีฟะฮฺ เพราะบัยอะฮฺหรือการให้สัตยาบันนั้นเป็นสัญญาอันศักดิ์สิทธิ์ระหว่าง "ผู้กระทำสัตยาบัน" กับบุคคลที่เขาเป็นผู้เลือกขึ้นมาเป็นเคาะลีฟะฮฺ เมื่อให้สัตยาบันแล้วจะยกเลิกไม่ได้ ท่านอะลี รอฎิฯ ยังได้กล่าวถึงการเรียกร้องให้มีการชำระหนี้เลือดของท่านอุษมาน รอฎิฯ ว่า : 

"พวกเขา(เศาะหาบะฮฺทั้งสอง)ได้เรียกร้องให้มีการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน การเรียกร้องเช่นนี้เท่ากับหมายเป็นนัยว่า พวกเขากล่าวหาว่าฉันเป็นผู้สังหารท่านอุษมาน หรือมีส่วนร่วมในการสังหารด้วย การลอบสังหารท่านอุษมานเป็นสิ่งที่น่าตำหนิ แต่การกล่าวร้ายตัวฉันว่ามีความผิดในเรื่องนี้กลับเป็นสิ่งที่ไม่ยุติธรรมเป็นอย่างยิ่ง ทุกสิ่งที่ได้อุบัติขึ้นไปนั้นล้วนเกิดขึ้นต่อสายตาของพวกท่าน ฉันมิได้มีความเกี่ยวข้องกับการดูแลรักษาระเบียบและกฎหมายแม้แต่น้อย อีกทั้งฉันยังไม่มีอิทธิพลใดๆ ต่อพวกกบฏอีกด้วยแท้ที่จริง ฉันได้พยายามดำเนินการทุกอย่างเท่าที่ฉันสามารถทำได้ เพื่อให้การปกป้องคุ้มครองตัวท่านอุษมาน มีข้อเท็จจริงประการหนึ่งที่ปฏิเสธไม่ได้นั่นก็คือ บรรดาบุตรชายของฉันยังได้รับบาดเจ็บจากการเฝ้ารักษาความปลอดภัยให้บ้านของท่านอุษมานด้วยเหมือนกัน" 

ข้อความที่ยกมากล่าวข้างต้นชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ท่านอะลี รอฎิฯ ยึดถือการบัยอะฮฺว่าเป็นสิ่งสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ผู้ให้บัยอะฮฺจะต้องมีความจริงใจทั้งต่อหน้าและลับหลัง การบัยอะฮฺโดยไม่สมัครใจ ไม่ว่าจะเนื่องมาจากเหตุผลใดๆ เป็นสิ่งที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นกับบุคคลในระดับเศาะหาบะฮฺชั้นนำ ถ้าใครกล่าวบัยอะฮฺโดยจิตใจไม่ยอมรับ และปกปิดการต่อต้านขัดขืนเอาไว้ถือได้ว่าเป็นคนหน้าไหว้หลังหลอก และถ้าใครก็ตามที่กลับคำหลังจากนั้นถือได้ว่าคนนั้นเป็นกบฏที่ต้องลงโทษตามกฎเกณฑ์ 

ปัญหาการให้สัตยาบันของท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ว่าเกิดจากความสมัครใจหรือการบีบบังคับ ยังเป็นเรื่องที่มีการถกเถียงและพิสูจน์กันในเวลาต่อมา 

เมื่อครั้งที่พลพรรคของท่านหญิงอาอิชะฮฺ ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ พร้อมด้วยพี่น้องมุสลิมจากเมืองมักกะฮฺประมาณสามพันคนยกขบวนไปยังเมืองบัสเราะฮฺ ตามแผนการเรียกร้องให้มีการชำระหนี้เลือดของท่านอุษมาน รอฎิฯ หลังจากการสู้รบสองวัน ฝ่ายกองทัพของอุษมาน บินฮานิฟ ข้าหลวงประจำเมืองบัสเราะฮฺประสบกับความพ่ายแพ้ และมีการทำข้อตกลงพักรบระหว่างทั้งสองฝ่าย ฝ่ายบัสเราะฮฺมีความกังขาเกี่ยวกับเรื่องการบัยอะฮฺของท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ที่กระทำกับท่านอะลี รอฎิฯ ว่าจะเกิดจากความสมัครใจหรือเป็นเพราะการบีบบังคับ เนื่องจากมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ท่านทั้งสองไปในทำนองไม่ดีว่า ให้บัยอะฮฺต่อท่านอะลี รอฎิฯ แล้วกลับคำในภายหลัง ทั้งสองฝ่ายได้ตกลงให้มีการส่งทูตไปสืบหาความจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้ที่เมืองมะดีนะฮฺ โดยมีเงื่อนไขว่า ถ้าการบัยอะฮฺของบุคคลทั้งสองเป็นไปโดยสมัครใจ ฝ่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺจะต้องถอนตัวออกจากเมืองบัสเราะฮฺ แต่ถ้าการบัยอะฮฺของบุคคลทั้งสองเกิดจากการบีบบังคับจริง ฝ่ายข้าหลวงประจำเมืองจะต้องมอบพื้นที่ทั้งหมดของเมืองบัสเราะฮฺให้ฝ่ายพลพรรคของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เข้ามามีอำนาจดูแล 

กะอับ บิน ซุรฺ กอฎีย์ของเมืองบัสเราะฮฺได้รับมอบหมายให้เดินทางไปยังเมืองมะดีนะฮฺ เพื่อสืบสวนหาความจริงเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว เมื่อเดินทางมาถึงเมืองมะดีนะฮฺ กะอับได้ตรงไปยังมัสญิดของท่านนบี ศ็อลฯ แล้วแจ้งให้ประชาชนที่มาละหมาดรวมที่มัสญิดทราบถึงวัตถุประสงค์การมาของของท่านว่า เกี่ยวข้องกับการมาสืบหาความจริงเรื่องการบัยอะฮฺของท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ประชาชนที่อยู่ภายในมัสญิดพากันนิ่งเงียบ แต่แล้วอุซามะฮฺ บินเซดได้ยืนขึ้นกล่าวว่า เศาะหาบะฮฺทั้งสองบัยอะฮฺเพราะถูกบีบบังคับ ในทันใดนั้น สะฮฺล์ บินฮานิฟ น้องชายของข้าหลวงเมืองบัสเราะฮฺพร้อมกับคนของเขาจำนวนหนึ่งก็ตรงรี่เข้าหาอุซามะฮฺ แล้วช่วยกันรุมทำร้ายเขา มีเศาะหาบะฮฺบางคนเข้ามาช่วยเหลืออุซามะฮฺ คนที่เข้ามาช่วยนี้ต่างให้การว่า ท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ บัยอะฮฺเพราะถูกบีบบังคับจริง ซึ่งรวมทั้งท่านอบู อัยยูบด้วย ดังนั้น กะอับจึงสรุปความเห็นว่าบุคคลทั้งสองบัยอะฮฺต่อท่านอะลี รอฎิฯ เพราะถูกบีบบังคับโดยใครบางคน 

อนึ่ง อุซามะฮฺผู้นี้ บิดาของเขาคือเซด ซึ่งเคยเป็นบุตรบุญธรรมของท่านนบี ศ็อลฯ ดังนั้น ท่านนบี ศ็อลฯ จึงรักและเอ็นดูอุซามะฮฺในฐานะที่เป็นหลานปู่ ในสมัยของท่านเคาะลีฟะฮฺอบูบักร รอฎิฯ อุซามะฮฺเป็นผู้นำกองทัพมุสลิมไปตีแผ่นดินซีเรีย 

เกฺาะศอซในเมืองบัสเราะฮฺ 

เมื่อท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เรียกร้องให้มีการชำระหนี้เลือดให้แก่ท่านอุษมาน รอฎิฯ มีคนมากมายที่ขานรับการเรียกร้องดังกล่าว อาทิ อับดุลลอฮฺ บิน อามารฺ อัล-ฮัฎรอมีย์ ข้าหลวงประจำเมืองมักกะฮฺ ซึ่งแต่งตั้งโดยท่านอุษมาน รอฎิฯ และอยู่ในตำแหน่งมาจนถึงสมัยท่านอะลี รอฎิฯ ยะลา บิน อุมัยยะฮฺ อดีตข้าหลวงแห่งยะมันซึ่งถูกท่านอะลี รอฎิฯ ปลดออกจากตำแหน่ง นอกจากนี้ยังมีคนในตระกูลอุมัยยะฮฺที่อยู่ในมักกะฮฺ และบุคคลที่อพยพออกจากมะดีนะฮฺภายหลังการฆาตกรรมท่านอุษมาน รอฎิฯ เช่นสะอีด บิน อัล-อาส มุฆีเราะฮฺ บิน ชุบะฮฺ วะลีด บิน อุกบะฮฺ ตลอดจนท่านตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ 

เมื่อจัดตั้งเป็นกองกำลังได้แล้ว จึงมีการปรึกษาหารือว่ากองกำลังจากมักกะฮฺควรจะเคลื่อนตัวไปที่ใด ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ เสนอว่าควรจะบุกเข้าตีมะดีนะฮฺก่อน เพราะมะดีนะฮฺเวลานั้นเต็มไปด้วยเชื้อร้ายจากอิทธิพลของพวกกบฏที่สังหารท่านอุษมาน ควรที่จะขุดรากถอนโคนเชื้อร้ายที่ต้นตอเสียก่อน แต่ความคิดส่วนตัวของท่านหญิงอาอิชะฮฺได้รับการคัดค้านจากบุคคลมากมาย เพราะที่นั่นคือเมืองของท่านนบี ศ็อลฯ และยังเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ มิเป็นการดีสำหรับภรรยาของท่านนบีที่จะดำเนินการเช่นนั้น ฝ่ายคนของตระกูลอุมัยยะฮฺเสนอให้ไปสมทบกับมุอาวิยะฮฺที่ซีเรีย แต่ความคิดนี้ได้รับการคัดค้านจากคนในตระกูลอื่น เพราะเกรงว่าอุมัยยะฮฺจะมีอำนาจอิทธิพลมากขึ้น มีบางคนเสนอว่าควรจะเคลื่อนกำลังไปเมืองกูฟะฮฺ แต่ก็ถูกคัดค้านอีกเพราะไม่แน่ใจว่าชาวเมืองกูฟะฮฺจะสนับสนุนการกระทำที่ต่อต้านท่านอะลี รอฎิฯ หรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกกบฏที่ฆาตกรรมท่านอุษมาน รอฎิฯ ส่วนใหญ่เป็นชาวกูฟะฮฺ ท่านตอลหะฮฺเสนอว่า ตัวท่านเองพอจะมีอิทธิพลในหมู่ชาวบัสเราะฮฺอยู่บ้าง ถ้าเคลื่อนกำลังไปยังเมืองบัสเราะฮฺอาจจะได้รับการสนับสนุนจากคนเป็นจำนวนมาก ภายหลังการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันพอประมาณ จึงสรุปเห็นสมควรให้เคลื่อนพลไปยังเมืองบัสเราะฮฺเป็นแห่งแรก แล้วใช้ที่นั่นเป็นฐานดำเนินการต่อไป 

อย่างไรก็ตาม กลุ่มคนที่ไม่สนับสนุนการดำเนินในครั้งนี้ก็ยังมีอยู่ อาทิ อับดุลลอฮฺ บิน อุมัรฺ และพรรคพวกตัดสินใจวางตัวเป็นกลาง ไม่สนับสนุนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่กลุ่มคนที่สนับสนุนท่านอะลีมีจำนวนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น อัล-ฟะซาล ภรรยาของท่านอับบาส รอฎิฯ ผู้เป็นลุงของท่านอะลี รอฎิฯ ได้ส่งจดหมายแจ้งแผนการของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ไปให้ท่านอะลีทราบ

กองกำลังจำนวน 3,000 คนได้เคลื่อนออกจากเมืองมักกะฮฺ มีสตรีสำคัญๆ ของเมืองมักกะฮฺเดินทางออกมาส่งท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ที่นอกเมือง ในจำนวนนี้มีท่านหญิงฮัฟเซาะฮฺ รอฎิฯ รวมอยู่ด้วย ความจริงนางต้องการที่จะร่วมขบวนไปยังบัสเราะฮฺด้วย แต่อับดุลลอฮฺ อิบนฺ อุมัรฺ น้องชายของนางทัดทานเอาไว้ และขอให้นางวางตัวเป็นกลางในเรื่องนี้ วันนี้ประวัติศาสตร์อาหรับบันทึกเอาไว้ว่าเป็น วันแห่งหยดน้ำตา เพราะบรรดาสุภาพสตรีที่ออกไปส่งท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ มีความรู้สึกเป็นห่วงในชะตากรรมของกองทัพมักกะฮฺเป็นอย่างมาก จึงพากันหลั่งน้ำตาออกมาเป็นยกใหญ่ 

เมื่อกองทัพของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ บรรลุถึงเขตบัสเราะฮฺ จึงได้ตั้งค่ายอยู่ที่นอกเมือง อุษมาน บินฮานิฟ ข้าหลวงประจำเมืองบัสเราะฮฺได้ส่งอิมรอน บิน ฮุสเซน และอบุล อัสวัด เป็นทูตมาเจรจาและสอบถามสาเหตุการมาของกองกำลังจากมักกะฮฺ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ตอบทูตทั้งสองไปว่าต้องการขอความร่วมมือในการชำระหนี้โลหิตของท่านอุษมาน รอฎิฯ พร้อมกับเน้นว่า “วัตถุประสงค์ในการมาของเรานั้นเพื่อจะฟื้นฟูความสัมพันธ์อันดีในระหว่างผู้ศรัทธาด้วยกัน เราไม่ต้องการสงคราม เราต้องการสันติ ซึ่งสันติเช่นนี้ จะต้องดำรงอยู่บนความไว้วางใจของประชาชนเป็นสำคัญ ในปัจจุบันกิจการของพี่น้องมุสลิมอยู่ในภาวะยุ่งเหยิงเป็นอย่างยิ่ง เราปรารถนาที่จะทำให้สิ่งต่างๆ ถูกต้อง และเราขอความช่วยเหลือจากท่านในเรื่องนี้" 

อบุล อัสวัดเสนอให้อุษมาน บินฮานิฟจัดการกับกองกำลังที่มาจากมักกะฮฺ เพราะไม่เชื่อว่าพวกเขาจะมาอย่างสันติจริง ฮากีม บิน ญะบาละฮฺ รองข้าหลวงก็สนับสนุนแนวทางดังกล่าวด้วยเช่นเดียวกัน อุษมาน บินฮานิฟมีความเห็นสอดคล้องกับบุคคลทั้งสอง โดยถือว่าการกระทำเช่นนี้เป็นการกบฏต่อท่านอะลี รอฎิฯ ซึ่งเป็นเคาะลีฟะฮฺ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ ถูกคนเหล่านี้วิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรง อุษมาน บินฮานิฟเรียกประชุมประชาชน ณ มัสญิดภายในเมือง ผลก็คือประชาชนในบัสเราะฮฺมีความเห็นแตกออกเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งสนับสนุนพวกท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ อีกฝ่ายสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ พวกที่สนับสนุนท่านหญิงอาอิชะฮฺแยกตัวไปอยู่ในค่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺ ส่วนฝ่ายที่สนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯได้จับอาวุธขึ้นเตรียมพร้อมจะสู้รบ 

เมื่อทั้งสองฝ่ายมาเผชิญหน้ากันในสนามรบ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้พูดสะกิดเตือนใจกองทัพของเมืองบัสเราะฮฺให้ทราบถึงความจริงใจของนางว่า นางปรารถนาแก้ไขปัญหาโดยสันติ ไม่ต้องการสงคราม คำพูดของนางเป็นที่กินใจและประทับใจมาก จนทำให้ทหารบางคนถอนตัวออกจากกองทัพของอุษมาน บินฮานิฟ หลังจากนั้นทหารของเมืองบัสเราะฮฺได้ออกมาพูดโต้ตอบ ญาริยะฮฺ บิน เกาะดามะฮฺออกมาตำหนิท่านหญิงอาอิชะฮฺว่า ไม่ควรจะมายุ่งกับเรื่องการเมือง ควรจะกลับไปมักกะฮฺหรือมะดีนะฮฺจะดีกว่า แต่ฮากีม บิน ญะบาละฮฺกระทำสิ่งที่ไม่บังควรด้วยการกล่าววาจาหยาบคายต่อท่านหญิงอาอิชะฮฺ พร้อมกันนั้นเขาได้สั่งให้ทหารกองหนึ่งเข้าตีกองกำลังของท่านหญิงอาอิชะฮฺ ทหารบางคนไม่ยอมทำตามคำสั่งของเขา แต่ก็ถูกเขายิงด้วยธนูจนตาย ขณะที่ทหารของฮากีมตีเข้ามา ท่านหญิงอาอิชะฮฺสั่งให้ทหารของนางตรึงกำลังเอาไว้เฉยๆ ยังไม่ต้องตอบโต้เพราะหวังว่าไม่ช้าความเดือดดาลของพวกเขาคงจะมอดไหม้ไป และสงครามคงจะไม่เกิดขึ้นจนกระทั่งทหารของฮากีมตีฝ่าลึกเข้ามาถึงวงในของกองกำลัง นางจึงสั่งให้โต้ตอบกลับไป การรบดำเนินไปจนกระทั่งมืดค่ำ ทั้งสองฝ่ายสูญเสียไพร่พลไปเป็นจำนวนมาก แต่ทหารของเมืองบัสเราะฮฺตายมากกว่า 

พอถึงเวลาเที่ยงคืน ฝ่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ สามารถยึดพื้นที่เมืองบัสเราะฮฺในส่วนที่มีฝ่ายต่อต้านพลพรรคของท่านอะลีอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ในวันรุ่งขึ้นตอนกลางวัน จึงมีการรบกันภายในเมืองบัสเราะฮฺ พอถึงเวลาค่ำ ทหารของอุษมาน บินฮานิฟตายไปเป็นจำนวนมาก อุษมานจึงยอมรับความปราชัยและขอทำสัญญาสงบศึก 

ตามสัญญาที่กระทำขึ้นระบุว่า ให้แต่ละฝ่ายที่ยึดครองพื้นที่ส่วนใดเอาไว้ได้ ให้ยึดครองพื้นที่ในส่วนนั้นต่อไป นอกจากนี้ทั้งสองฝ่ายตกลงที่จะส่งผู้แทนไปสืบหาความจริงเกี่ยวกับการบัยอะฮฺของท่านตอลหะฮฺ และซุเบรฺ รอฎิฯ ว่าเกิดขึ้นจากความสมัครใจ หรือเกิดจากการบีบบังคับ ถ้าความจริงปรากฏว่า บุคคลทั้งสองกระทำไปโดยความสมัครใจแล้วไซร้ ฝ่ายท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ จะต้องถอนตัวออกไปจากเมืองบัสเราะฮฺ แต่ถ้าการบัยอะฮฺของคนทั้งสองเกิดจากการบีบบังคับ อุษมาน บินฮานิฟจะต้องโอนอำนาจการควบคุมดูแลเมืองบัสเราะฮฺทั้งหมดให้แก่ฝ่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ 

กะอับ บิน ซุรฺ กอฎีย์ประจำเมืองบัสเราะฮฺได้รับมอบหมายให้ไปสืบหาความจริงในเรื่องนี้ แต่แล้วเมื่อกะอับกลับมารายงานว่า ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ บัยอะฮฺต่อท่านอะลี รอฎิฯ เพราะถูกบีบบังคับจริงตามที่บุคคลทั้งสองกล่าวอ้าง อุษมาน บินฮานิฟกลับบิดพริ้วไม่ยอมโอนอำนาจการควบคุมเมืองให้ฝ่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ โดยอ้างว่ารายงานของกะอับ บิน ซุรฺไม่ถูกต้อง แต่ที่จริงแล้ว ในช่วงเวลานั้นอุษมานได้รับคำสั่งจากท่านอะลี รอฎิฯ ให้รักษาบัสเราะฮฺเอาไว้ให้ได้ เพราะกองทัพใหญ่ของท่านอะลี รอฎิฯ กำลังเดินทางมา และจะมาถึงในไม่ช้า 

ในวันศุกร์วันหนึ่ง ตอลหะฮฺและซุเบรฺ รอฎิฯ นำเรื่องสัญญาพักรบ รายงานของกะอับและการบิดพริ้วของอุษมาน บินฮานิฟไปพูดที่มัสญิด ประชาชนที่รับฟังแตกออกเป็นสองฝ่าย และเกิดการโต้เถียงกันอย่างรุนแรง จนนำไปสู่การปะทะกันระหว่างสองฝ่าย ที่น่าเศร้าก็คือ พื้นของมัสญิดเจิ่งนองไปด้วยเลือดของพี่น้องมุสลิมจำนวนมากที่ต้องจบชีวิตลงในความรุนแรงครั้งนี้

คืนนั้น ฝ่ายที่สนับสนุนท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ได้บุกเข้าโจมตีบ้านของอุษมาน บินฮานิฟ และจับตัวอุษมานเอาไว้ได้ ฝูงชนต้องการจะสังหารเขาเสีย แต่ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ทัดทานและสั่งให้กุมขังเอาไว้ก่อน ด้วยความโกรธแค้น ฝูงชนจึงรุมทึ้งหนวดเคราของเขา และทรมานเขาเป็นการทดแทน 

ในวันรุ่งขึ้น ฮากีม บิน ญะบาละฮฺนำกองกำลังส่วนหนึ่งออกสู่สนามรบ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ ประกาศว่า พวกที่นางจะสู้รบด้วยมีเพียงพวกฆาตกรที่สังหารท่านอุษมาน รอฎิฯ เท่านั้น บุคคลใดก็ตามที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ให้ถอนตัวออกไป ฝ่ายของฮากีมมีจำนวนมากกว่าฝ่ายของท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ แต่ก็สู้อย่างหมดความหวัง ฮากีมสู้ไปพลาง ก็ร้องคำขวัญสนับสนุนท่านอะลีไปพลาง พร้อมกับด่าว่าท่านหญิงอาอิชะฮฺ ตอลหะฮฺและซุเบรฺอย่างเหิมเกริม ในที่สุด ฮากีมก็ตายในสนามรบ ทหารของเขาจึงหมดกำลังใจสู้รบและยอมวางอาวุธ มีหลายคนที่มีส่วนร่วมในการฆาตกรรมท่านอุษมาน รอฎิฯ ในหมู่ฆาตกรเหล่านี้ จำนวนหนึ่งถูกฆ่าตายในสนามรบ ส่วนที่รอดตายก็ถูกประหารตามกฎของเกฺาะศอซในที่สุด 

ยังมีบรรดาฆาตกรอีกหลายคนที่ไม่ได้ออกมาสู้รบ ท่านหญิงอาอิชะฮฺ รอฎิฯ สั่งให้เผ่าต่างๆ ที่อยู่รอบๆ เมืองบัสเราะฮฺมอบฆาตกรเหล่านั้นออกมาด้วยเหตุนี้ ชาวเมืองบัสเราะฮฺทุกคนที่เคยมีส่วนร่วมในการฆาตกรรมท่านอุษมาน รอฎิฯ จึงถูกประหารไปจนหมดสิ้น มีเพียงฮัรฺกุส บิน ซุเบรฺ เพียงคนเดียวเท่านั้นที่รอดไปได้ เพราะเผ่าบนูสะอัดเปลี่ยนจุดยืน โดยการหันไปสนับสนุนท่านอะลี รอฎิฯ เผ่าดังกล่าวจึงไม่ยอมมอบตัวเขาออกมา 

สรุปแล้ว มีชาวบัสเราะฮฺและคนจากเผ่าต่างๆ ที่อยู่รอบเมืองบัสเราะฮฺจำนวนมากกว่า 600 คนต้องถูกประหารชีวิตไปตามกฎเกฺาะศอซ อันเป็นกฎหมายศักดิ์สิทธิ์ของอิสลาม 

อ้างอิงจาก......http://www.sunnahcyber.com/truepath/modules/news/article.php?storyid=36 22/11/08